Xabze Nedir?

Aralık 01, 2018 454 1 yorum

Xabze Nedir?

Xabze: Adigelerin töreleri, hayat yasaları, gelenek görenek ve adetlerine verdikleri isimdir. yazılı bir dayanağı olmayan fakat kesin yaptırımları olan adetleridir.. 

Xabze, Çerkes geleneği, şöyle açıklayabiliriz: yazılı olmayan ama buna rağmen çiğnenmesi halinde çiğneyen kişinin etkili bir yaptırıma tabi tutulmasını sağlayan sosyal kurallar bütünüdür. Çerkesler'e has olmakla birlikte, M.Ö. 3000'lere dayanan Çerkes tarihinin en eski ürünlerindendir. 

Xabze'ye aykırı hareket edenlere uygulanabilecek en basit yaptırım onu toplumdan dışlamaktır. sosyalliğin oldukça önemli olduğu, kişiye söylenebilecek en kötü hakaret sözünün "asosyal!" sayıldığı çerkes toplumunda, takdir edersiniz ki, birini toplumdan dışlamak, mesela onun cenazesine ya da düğününe katılmamak, yapılabilecek en kötü şeydir ve bu sebeple Çerkesler bu yaptırımdan korunmak için sonsuz bir otokontrol mekanizmasıyla hareket ederler. 

Xabze'nin bu caydırıcı etkisi çerkes toplumunun yaşayışında diğer milletlere benzemeyen uygulamaları da beraberinde getirmiştir. örneğin, tarih boyunca hapishaneye sahip olmayan belki de tek millet Çerkesler'dir. Çerkes devletlerinden olan Abhazya'da polis teşkilatı henüz 1996'da kurulmuştur örneğin ve bu da sağlam toplumsal uygulamaların bir sonucudur. 

Tabi bu yaptırım gücü ve caydırıcılığının yanında Xabze'nin ödüllendirici yanı da vardır. Xabze'ye uygun davranan birey toplumda saygınlaşır. toplumsal olaylarda ona da danışılır. 

Xabze'yi iyi bilmek ve uygulamak, bir Çerkes için çok önemli bir ünlenme vesilesidir. bu yönüyle tanınan kişiler her yerde saygı görürler, sevilirler. 

Xabze'ye hakim kişiler, yaşları da belli bir olgunluğa erince Thamade statüsüne yükselirler ve toplumda söz sahibi olmaya başlarlar. bu, bir Çerkes için mümkün olan en güzel ödül, en eşsiz prestij vesilesidir. Çok büyük bir hata yapmadığı sürece de hemen her çerkes bu statüye erişir. 

1 yorum

  • Şeretliko
    Yorum Bağlantısı Şeretliko Salı, 05 Şubat 2019 21:24

    Din : Farklı din tanımlamaların ortak noktaları birleştirildiğinde, din insanlara bir hayat tarzı sunan, onları belli bir dünya görüşü içinde toplayan kurum, bir değer biçme ve yaşama tarzı; yaratıcıya isteyerek bağlanma, birtakım şeyleri duyma, onlara inanma ve onlara uygun iradi faaliyette bulunma olgusu; üstün varlıkla ona inanan insan arasındaki ilişkiden doğan deneyimin inanan kişinin hayatındaki etkileri olarak tanımlanabilir. bkz wikipedi

    Xabze bir dindir.Cerkeslerin binlerce yıllık dinidir. İslamın Adiğelere girişinden sonra gelenek ve göreneğe düşürülmüştür.

    Son 100-150 yıla kadar; Thashxo'ya, Axin'e, Saozeriş'e Zekotha'ya kisaca baş ve en büyük Tanrı'ya ve onun yardımcılarına ibadetlerin, kurbanların, tüm dini ritüellerin nasıl ve hangi kurallarla yapılması gerektiğini de içinde barındıran dinimizdi. Adigeler için Ortadoğulu dinlerden çok daha başarılı bir topum düzeniydi ve çok daha yoğun bir ruhani yoldu. Adigeler Thaşxo'ya ve yardımcı doğa güçlerine günümüz Müslüman Adiğelerinin Allah'a bağlıliğından çok daha bağlıydılar. Bizim kumaşımızın, bizim doğamızın, dilimizin binlerce yıllık inancıydı.

    Sizin de belirttiğiniz ama aslında garip bir körlükle belirttiğiniz gibi; " Xabze'ye hakim kişiler, yaşları da belli bir olgunluğa erince Thamade statüsüne yükselirler ve toplumda söz sahibi olmaya başlarlar."

    "THAMADE" kelimesi size bir örf adet düzenleyicisi gibi mi geliyor yoksa içinde Tanrı'nın adı mı geçiyor. Bunları son dile getiren Tsipine Aslan'ı Müslüman Çerkesler vurdu bilirsiniz. Binlerce yıllık dinini kaybeden bir millet geleneklerini de kaybeder. Çünkü din "bkz en üste" toplum kurallarını da belirler. Yarısı Kafkasyadan diğer yarısı Ortadoğudan olmaz.Hele ki İslam dininde. En tuhaf olan da tüm Thamade'lerimize hala Thamade diyor olmamız. Thaşxo hepinize sevdiklerinizle sağlıklı mutlu uzun bir ömür versin. Thaşxo Adiğeliği korusun.

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.

Hakkımızda

ÇerkesyaCerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.

Çok Okunanlar

Çerkesler Türk mü?

Çerkesler Türk mü?

Ara 02, 2018 Rate: 0.00

Kafkasya Neresidir?

Kafkasya Neresidir?

Ara 10, 2018 Rate: 0.00

Son Twetler

RT @Cerkesya: Unutmadık, unutmayacağız #MedetÖnlü #22Mayıs2013 https://t.co/qGd7zsOuIV
https://t.co/c8y7vrGLmm #may21in21languages #21dilde21mayıs
RT @Cerkesya: #21Mayıs1864 #21may1864 #genocide1864 #CircassianGenocide #circassianexile #CerkesSoykırımı https://t.co/uCRADFgBAf
RT @Cerkesya: ADIĞE BAYRAK GÜNÜ KUTLU OLSUN https://t.co/dl3NVFLgSA
Follow Çerkesya on Twitter

Post Gallery

Çerkes Parası ve Kaffed'in Kozmik Aklı

Çerkeslerin Mitolojik Kahramanı Nart Sosruko Mobil Oyun Oluyor

Eski Kafkas halkları, Amerikan yerlileri ve Sibirya halklarıyla akrabaymış

Belgesel Film Gösterimi-Çerkes Atının Öyküsü Şağdi

Hayriye Melek Hunç Anısına Kitap Günleri

Adıgey Halkı Anadilde Eğitim İstedi

Sarıkamış’tan Bir Şehit Öyküsü

Efsanevi Kabardey Atları Dörtnala Geri Dönüyor

Çerkes Kültürüne Son Bir Yaşam Alanı