Önsöz-Adıge Dilini Öğrenmek

Adıge dilini öğrenip konuşabilmenin ilk şartı sesleri iyi tanımak, iyi telaffuz etmek ve onları yazabilmek olarak ifade edilebilir. Adıge dilinin bir ses dili olması itibariyle en ufak bir ses değişikliği sözcüğün cümlenin anlamını değiştirir. Bu durum önümüzdeki en büyük handikaptır.…
[...]

Read more 0
 140

Adıgece Ders No:03

Bu dilde fiillerin iki yapıda olduğunu ve çekimlenmelerinin de farklı olduğunu söylemiştik Birinci tür fiillerde mesela yenen şeyin konu bahsi edilmediği yapıdır. Sadece benim senin onun beslenme eğlemi olarak çekimlenen fiildir. Burada sadece benim senin onun yaptığı eylem sorgulaması vardır.…
[...]

Read more 0
 145

Adıgece Ders No:04

Adigebze de dilin ses dili olması nedeniyle sesler aynı zamanda birer sözcüktürler. Birkaç sesten oluşan sözcükler aslında ifade ettiği şeyi anlatan dizili sözcüklerdir. Bu nedenle her sesin anlatmak istediğine seslerin anlamlarından gidilebilir. Seslerin hangi kurallara göre işlediği de sesler anlaşıldıkça…
[...]

Read more 0
 132

Adıgece Ders No:05

В - в Türkçe v harfi ile aynı sestir vı diye okunur. Вы вэ ва во ву ви ув ив Bu sesin girdiği sözcükler genellikle hal değişimi, pişme, karıştırma ile ilgili sözcüklerdir. Вэн - (Tarlayı) sürmek, pişmek Вын - Erimek…
[...]

Read more 0
 149

Adıgece Ders No:06

Гъ - гъ Türkçedeki ğ sesi ile aynıdır ğı diye okunur. гъы- ağla emri , гъэ-yıl , гъа- ağlamiş olan , гъагъэ - çiçek Гъу -гъу Türkçe ğ sesine u ulanmış olarak ğuı şeklinde okunur. гъу- kurumaktan emir, гъуэ- yuva…
[...]

Read more 0
 132

Adıgece Ders No:07

Къ - къ K harfinin kalın sesidir. Arapçadaki kaf harfi ile aynı sesi verir. Къы -- къэ -- къи -- къе -- къа Къым - Bu dildeki olumsuzluk ekidir. Джылэхъстэней diyalektinde lым şekli ile de ifade edilir. Genel literatürde ise…
[...]

Read more 0
 150

Adıgece Ders No:08

Лъ - лъ Le sesinin dilin damaktan ayrılmadan sürekli çıkarılan bir sestir. Dilin iki yanından hava çıkarılarak seslendirilir. Ses öğreticiden alınmalıdır. Bu harfin girdiği sözcükler genel olarak konum belirtmede yatay olan şeyler alt taraf ayak veya yol, iz peşi sıra…
[...]

Read more 0
 147

Adıgece Ders No:09

БЖЫГЪЭХЭР - SAYILAR Зрабж бжыгъэцlэхэр: Sayma sayıları: 1 - Зы , 2 - Тlу, 3 - Щы, 4 - Плlы, 5 - Тху, 6 - Хы, 7 - Блы, 8 - И 9 - Бгъу, 10 - Пщlы, 0 -…
[...]

Read more 0
 115

Adıgece Ders No:10

Dönüş veya tekrarlama harfi plarak ж son eki evine köyüne kentine veya şu anda çıktığın yere geri dönüş veya yaptığın bir şeyi bir daha yapmayı isteme yapma etme eyleme harfi olarak inceleme Çocuk avutma tekerlemesi Avuç içine okşanarak ------- Мыбдэ…
[...]

Read more 0
 136

Adıgece Ders No:11

İsimlerin aldıkları hal durum ekleri ; Yalın hal --------- İ durumu --------- р E durumu ------ м e doğru --------- мкlэ olarak ------------- у Bunların dışındaki de ve den hal ekleri fiil başına gelen ön eklerle belirlenir. De olmak de…
[...]

Read more 0
 126

Adıgece Ders No:12

Адыгэбзэр макъыбзэу зэрызыхэтым щхьэкlэ псалъэхэм я зыхэувэкlэри абы елъытауэщ. Ауэ иджы дэ дызтелэжьыхьынур псалъэухарщ. Adıge dilinin bir ses dili olması nedeniyle sözcüklerin oluşumu da ona göredir. Bizim şimdi üzerinde çalışacağımız şey cümle üzerinedir. ПСАЛЪЭУХАМ И ЗЫХЭТЫКlЭР - CÜMLENİN DİZİLİŞİ Ben…
[...]

Read more 0
 131

Adıgece Ders No:13

Bu dersimizde öneklerle cümle yapıları üzerinde çalışalım. Ху – ön ekinin birisi için, bir şeyi-- na yapmak na etmek na eylemek anlamında kullanılışına bakalım. Burada fiillerin iki türlü söylemi olduğunu hatırlayalım. Tüm söylemlerde cümle kuruluşlarının bu iki söylemde farklı kalıplara…
[...]

Read more 0
 118

Adıgece Ders No:15

Bu dilde cümle oluşumunda konu bahsi önemlidir. Konu bahsi p durumunda olur. м halindekiler daima figürandır. Bütün nesnelerin veya şahısların görüntülerinin fiilde temsil ediliyor olmaları nedeniyle fiillerin aldığı şekiller üzerinde fazlaca çalışmamız sıkıntı yaratmış görünebilir. Fiildeki oluşum kavrandığında zaten dil…
[...]

Read more 0
 134

Adıgece Ders No:16

Bu derste sözcüklerin oluşumu ile ilgili bir çalışma yürüteceğiz. Dilin ses dili olması nedeniyle Bu çalışmayı iyi anlamak önemlidir. Örnek olarak atmak ile ilgili sözcüklerin oluşumunu inceleyelim. дзы -- at хыфlэдзэ -- (elindekini yere ) at дэдзей -- yukarıya at…
[...]

Read more 0
 124

Adıgece Ders No:17

İsimlerin şu anda oluyorum diye bir çekimlenmesi olmaz. Olsa da anlamlı cümleler oluşturmaz. Fakat şuyum buyum diye söylenir. İsimler gibi sıfat zamirler de çekimlenebilir. Sıfat değişimi şu anda da olabileceğinden çekim oluyorum diye yapılabilir. Fiillerin isimleri de tıpkı isimler gibi…
[...]

Read more 0
 128

Adıgece Ders No:18

SERE SI UNAGUEMRE BEN VE AİLEM C l e - reklam Uneguets l e - soya adi Ade - baba Anet - anne Adets l e - baba adi Anets l e - anne adi Unague - aile Unage -…
[...]

Read more 0
 163

Adıgece Ders No:19

Лъэхъэнэм Теухуа Къэупсэлъыкlэхэр. Лlэщlыгъуэ дапщэ къэдгъэщlами, Сэлам къытпежьэм дэ етхынщ. Кlыщокъуэ Алим Лlэщlыгъуэ - asır Илъэсищэр зы лlэщlыгъуэ мэхъу. Гъэ -- Илъэс ------- yıl , sene Щlымахуэ -- kış Гъатхэ ------ ilkbahar Гъэмахуэ -- yaz Бжьыхьэ -- sonbahar Мазэ -…
[...]

Read more 0
 126

Adıgece Ders No:20

КЪЭХУТАПХЪЭ ЛЭЖЬЫГЪЭ Зыфlэгъувауэ Адыгэбзэ зэгъэщlэн -- егъэщlэн PROJE ÇALIŞMASI YAPILANDIRICI ADIGE DİLİ ÖĞRENİMİ - ÖĞRETİMİ Зэгъэщlэн егъэщlэныр зэрырикlунур 1-- Зытелэжьыхьыпхъэм хьэзыр ехъулlэн. 2 -- Зытелэжьыхьыпхъэр гурыlуэгъуэ ещlэкlын. 3 -- Тхыгъэм еджэурэ зэгъэщlэн. 4 -- Уи гурылъхэр къэlуэтэн. 5 -- Къыхэдгурlукlахэм…
[...]

Read more 0
 122

Adıgece Ders No:21

Уафэм И Шытыкlэхэм Теухуауэ Зэгъэшlапхъэ псалъэхэр Хуабэ - sıcak Щlыlэ - soğuk Щlыlэтlыlэ - serin Гъуркl - kuru Псыlэ - ıslak Псыlэтlыlэ - nemli Щlымахуэ - kış Гъатхэ - ilkbahar Гъэмахуэ - yaz Бжьыхь - sonbahar Уафэ - gökyüzü Уэфэгу …
[...]

Read more 0
 127

Adıgece Ders No:22

ФlЭХЪУСХЭР - SELAMLAŞMA Уи пщэдджыжь фlы ухъу. ------ İyi sabahlar.( muhataba) Фи пщэдджыжь фlы фхухъу. --- İyi sabahlar. ( muhataplara) Уи махуэ фlы ухъу. -------------- -- İyi günler. ( muhataba) Фи махуэ фlы фхухъу. ---------- -- İyi günler (muhataplara) Уи…
[...]

Read more 0
 184

Adıgece Ders No:23

ГЪУБЖЭР НАРТХЭМ ЛЪЭПЩ ЗЭРАХУИЩlАР Нартхэм мэш бэв къагъэкlат, ауэ къызэрахьэлlэжынур ямыщlэу гузавэу зэхэсхэрт. Лlыжьхэр зэчэнджэщырт. Щlалэгъуалэр зэдауэрт. Сыт жаlэми, сыт ящlэми мэшыр зэрыlуахыжыну амал къахуэгупсысыртэкъым. Икlэм зыгуэрым жиlащ: Ди жылэм нэхъыжь дыддэу дэсыр Уэрсэрыжьщи, фыкlуэй къафшэ. Абы зы чэнджэщ гуэр…
[...]

Read more 0
 142

Adıgece Ders No:14

Konum, yer, duruş bildiren sesler ve bu seslerin oluşturdukları sözcüklere bakalım. ХЭ -- Çoğul olan bir şeyi gösterdiğini zaten biliyoruz. Bir çokluğun içine girme çıkma И -- Bir kabın veya çevirmenin içine girme çıkma şeklinde sözcük oluşturur. c -- Oturan…
[...]

Read more 0
 162

Adıgece Ders No:24

Dilimizde sözcük oluşumları üzerine bir hayli çalışma yapılmıştır. Ön ekler, son ekler, şahıs ve zaman eklerinin fiillere eklenişi ile ilgili çalışmalar gerek Adige dilinde gerekse Rusça olarak detaylıca çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalara erişmek isteyenler gerekli kaynak sanırım bulabilirler. Bu dilde…
[...]

Read more 0
 159

Adıgece Ders No:25

Bu dersimizde dilin işleyiş özellikleri üzerinde daha detaylı bir çalışma yapacağız. Dilin işleyiş özellikleri iyi anlaşılırsa bu yapılan veya yapılacak olan açıklamalara gerek kalmaz. Her şey anlaşılır hale gelebilir. Biz her şeye rağmen dilin işleyişi ile ilgili bazı ayrıntıları bu…
[...]

Read more 0
 153

Adıgece Ders No:26

Adige dili ses anlam temelinde oluştuğundan seslerin telaffuzları öğrenilmediği sürece hiçbir şey öğrenilmiş sayılmaz. Harflerden sonra verilmiş olan ses çalışmaları üzerinde tam bir çalışma yapılmış olması gerekir. Sesler ve genel kabuller öğrenildiğinde artık kendi kendinize de dili ilerletmeniz mümkün olacaktır.…
[...]

Read more 0
 150

Adıgece Ders No:27

Bu dersimizde cümleleri biraz daha yakından ve detaylı olarak inceleyeceğiz. Başta fiillerin yapılarından bahsetmiştik. Birinci gurup fiiller şahısların bizzat yaptıkları ettikleri eyledikleri eylemi konu bahsi alan fiillerdir. Diğer gurupta ise şahısların ettikleri eyledikleri nesneyi konu bahsi eden fiillerdir. Mesela gidiyorum…
[...]

Read more 0
 164

Adıgece Ders No:28

Direkt olarak. Şahısların eylemi olarak. Тхэ – Yazıyor olmak. Тха – Yazmış olmak. ( sıfat ) Тхэн – Yazacak durumda olmak. İndirekt. Bir şeyi yazmak olarak. Тхы – Yaz emri. Ona onu yaz emri. Тх – Yazıyor olmak. тха –…
[...]

Read more 0
 179

Adıgece Ders No:29

Cümle yapıları ile ilgili olarak mesafe aldığımızı düşünüyorum. Hem ön ekler, hem son ekler ile ilgili de ilerlemeler kat ettik. Seslerin birer sözcük olduklarını zaten biliyoruz. Bu seslerin yan yana getirdikleri kombinezonlarla yeni sözcükler veya anlam ilgileri oluşturduklarını da ifade…
[...]

Read more 0
 200

Adıgece Ders No:30

Bu ders bu bölümün son çalışması olması nedeniyle bazı tekrarlamalar, hatırlatmalar ve yerli yerine oturtma babından daha anlaşılır kılınmalar üzerine olacaktır. Bu dersten sonra ise ikinci kur yeni bir çalışma ele alınacak ve kolaydan zora doğru günümüz ihtiyaçları doğrultusunda dilin…
[...]

Read more 0
 164