Gökyüzünün Yedinci Katı

Aul'umuzun en yaşlısı Tatlyusten Natho'ya biraz tuhaf bir adammış gözüyle bakılır, ihtiyarlığına rağmen çağa ayak uydurulması, görülecek ne varsa görülmesi, dünyada neler olup bittiğinin bilinmesi gerektiğine inanır ve onun için de her gün radyoyu dinler, düzenli olarak kütüphaneyi ziyaret eder,…
[...]

Read more 0
 134

Abdzaxeme Yan

Olay çok önce yaşanmıştı. Şafak vakti köyde savaşacak dirayette olan bütün erkekler köyü terk ederek savaşa katıldılar. Ertesi gün onlardan yalnız bir kişi köye geri döndü. Hiç kimse ona, savaşa gidenlerin durumu hakkında bir şey sormadı. Savaş devam ettiğinden dolayı,…
[...]

Read more 0
 143

Wubıhların Sonuncusu

Wubıh Hatajuk üzüntülüydü. Birkaç ay oluyordu ki , binlere varan soydaşlarıyla birlikte Karadeniz'e gelip yetişmişlerdi. Yurtlarından sürülmüş zavallıların çektikleri acı sonsuzdu. Yüzlerce insan ölüyordu...Hayvanlar açlıktan yok oluyorlardı...Geçtikleri yol denize kadar ölenlerin kemikleriyle örtülmüştü. Kıyıya gelinceye dek Hatajuk babasıyla annesini toprağa…
[...]

Read more 0
 128

Kurina

-"Vorida ..VooridaraYüzünü güneşe göstermeyen KurinaKim iftira atıyor,yalan sölüyor.Düşmanlar uzatıyor bu sözleriŞimdi saathane meydanında toplanıp,benim için Hadağey yapsınlar" Kurina benim süt kardeşim.Sirmaguaşe'nin memesini emmişiz ikimiz de.Süt kardeşlik geleneklerimizde çok önemli bir yer tutar. Kimi zaman iki gerçek kardeşten daha yakın olur…
[...]

Read more 0
 164

Dağlının Borcu

Sular kirlenmeden önceydi... Kendilerine tanrının ihsan ettiği topraklarda yüce dağlar, kayalık yamaçlar ve derin vadilerde Nart çocuklarının yaşadığı huzurlu günlerdi. Eline erkek eli değmemiş genç kızlar kadar bakirdi Kafkasya ve henüz ne sürgünü, ne acı yenilgileri tatmamıştı insanlar. Berraktı sular…
[...]

Read more 0
 131

Misafir

İhtiyar Çigu Hasan, avludaki ağacın gölgesinde, biricik oğlu Tem ur için, inek derisinden ayakkabı dikiyordu. Bir ara köpek havlamasına basını kaldırdığında bir delikanlının çiti atladığını, avluya girmekte olduğunu gördü. Kalktı misafirini karşıladı. - Hös geldin oğlum evime buyur.Misafir tedirgin: -…
[...]

Read more 0
 139

Tetay ve Cavunukonun Hikayesi

Kendisini ziyarete gelen arkadaşı ile sohbet etmektedir, bahçedeki asmanın altında. Geçerken bir uğrayayım dedim. Hemen kalkacağım diyen misafirine ikramda kusur etmez, soğuk sıcak o günün imkânları ne ise o ikram edilir. Muhabbet sohbet birbirini kovalar, yoldan geçenlerde selam vermek için…
[...]

Read more 0
 149

Toprak Olunca

Anlasilmaz kelimeler mirildanirdi hep kendi kendine. Bazen en yakin dostu beyaz kedisiyle saatlerce bikmadan konusurdu. Sanki onunla dertlesirdi. Bu sevgiden mutlu olan hayvancik gururla dolasir, bazen sandalyede bazen de yasli ihtiyarin kucaginda misil misil uyur, gelip geçenlere, arada bir tepsiye…
[...]

Read more 0
 146

Dığets’ık’u - Küçük Güneş

Onu Dığets’ık’u diye çağırıyorlardı. Bu güzel yüzlü sevimli kadının adını bilen pek kimse kalmamıştı belkide.Küçüklüğümden beri hep aynıydı Dığets’ık’u ; zayıf ve ince yapılı, hızlı ve hareketli, daima güleç yüzlü.Tıpkı güneş ışınlarının yeryüzüne dağılması gibi yaşlı kadının yüzünün her bir…
[...]

Read more 0
 128

Xıatxım yi Que Muxiamed

Adige yazarı Çeraşe Tembot’un yazdığına göre 1812 yılında Napolyon Rusyaya sefer düzenlediğinde ona karşı savaşanların arasında Xıatx oğlu Muhamed’de vardı. Onunla ilgili,söylencelerde anlatılan ve ağıta konu olan hikaye şudur : Muhamed kendi çevresinde tanınan,sevilip sayılan ve girdiği cemiyette sözünü geçiren…
[...]

Read more 0
 165

Yitik Ulus

İnşaat malzemesi yüklü kamyonet, Moda'da büyük bir inşaatın önünde durdu. Yanımdaki şoför, burası dedi. Çalıştığım firmanın kamyoneti ile malzeme nakletmek benim görevim değildi. Kim bilir belki de yitmiş bir kardeşimi görmem için Tanrı görevlendirmişti beni. Yapının hemen önünde harç karıştıran…
[...]

Read more 0
 107

Haklı Olan Kazanmış

Alsolta ile Beksolta içtikleri su dahi ayrı gitmeyen canciğer iki arkadaşmış. Aynı köyden değillermiş, ama birbirlerinden hiç ayrılmazlarmış. Ana baba bir iki kardeş bile bunlar kadar yakın olamaz diye herkes onlara gıpta edermiş. Kendileri gibi çocuklarını da arkadaş etmişler. Alsolta…
[...]

Read more 0
 103

Korla Denenen Sabır

Olay, yıllar önce, ot bitim zamanı olmuş. Yaşlı Thamade, gençleri denetlemek için ot biçim yerine. Gençlerden biri, yaktıkları ateşin başında hem dinleniyor hem de ısınıyormuş. Thamade ağır ağır ateşe yaklaşarak Oradaki gence seslenmiş: “Sigaramı yakmak için ateş getirir misin?” Ateşin…
[...]

Read more 0
 106

Kırk Gelin Çeşmesi ve Çerkes Mezarlığı

Öykümüz, Karadeniz kıyılarında, şimdi manzarası çok güzel, fakat olayların geçtiği tarihlerde çevresi için felaket dağıtan bir yer olan bir köyde geçmiştir. Köye o zamandan kalma adıyla Çerkesler Sapağı denilen bir yoldan geçilerek gidilir. Trabzon asfaltına çok tatlı bir meyille tepeden…
[...]

Read more 0
 144

Nenof

Yaşı çoktan yüzü geçmişti. Köyün küçüğü büyüğü, "Nenof" diyordu O'na. Sadece bakkal Hağur Dede, "Nısaz" (2) diyordu. Nenof'un orta yaşlılığını tek O biliyordu.Nenof, iri kemikli, uzun boylu bir kadındı. Fazla şişman sayılmazdı. Hani, zayıf da denemezdi. Yüzündeki çizgiler derinleşmişti. Fakat,…
[...]

Read more 0
 107

Dolunay-Gurbetten Çerkes Hikayeleri

Toprak yağmur kokuyordu. Muhacirleri karşı kıyıya taşıyan Laz tekneleri kırk kişi alabiliyordu. Görevliler bir, iki, üç, dört, kırk kişi sayıyor ve saydıkları insanları sırası gelen tekneye alıyorlardı. Toprağın yağmur koktuğu o akşam vakti Rus zabitinin eli bilmem kaçıncı defa insanları…
[...]

Read more 0
 120

Wo Si Adiukh

Küçükken gördüler birbirlerini. Aynı dalda yetişen iki çağla gibi. Birinin adı Adiukh, diğeri Hajgeri... Başlangıçta oyunları paylaştılar, oyunlarına mekanlık yapan kırları ve çiçekleri... Soğuk kış günlerinde eve kapanıp kalınca özlediler veçocuk kalbinin karşılıksız sıcaklığıyla sevdiler birbirlerini.Kar fırtınaları uğuldarken dışarıda aynı…
[...]

Read more 0
 106

Xhanimre Mekumeşiş'emre

Yéwome-yéwome zera’ome zera’otejewu fekhol’ uš gore şı’ağ. A l’ım yipşşaşşere yişuzre yiğusexewu zegorem meşır khaxıjınım zedek’uağex. Şeceğuašxe aş’ınewu zet’ısxem, pşşaşşer psıhe k’uağ. Khemık’ojı zexhum, yane femışı’ewu pşşaşşem lhık’uağ. Adrer zerilheç’ewu meğışş psı nepkım tés. Yıguçç’e yizığewu yéççel’ağ.Çala-vura birbirine söylenen birbirine…
[...]

Read more 0
 113

Sessiz Mızıka

Müzede güzel bir mızıka var. Sizlere bu mızıkanın sahibinin hikayesini anlatmak istiyorum.Mızıkanın müzeye konulmasına neden olan olay, gören kişinin rivayetine göre şöyle gelişmiş :Lesken köyünde çok çok güzel ve aynı zamanda çok usta bir mızıkacı kız varmış.Bu güzel kız ile…
[...]

Read more 0
 117

Bir Tıley Hikayesi

Kendi halinde, ocak başında altın işlemesiyle meşgul genç kız, çelik namlunun sert kapıya vurulmasından çıkan keskin sesle yerinden sıçradı. Sonuna kadar açılan konuk kapısında dik vücutlu, uzun boylu bir savaşçı belirdi. Sivri tepeli miğferindeki yarı erimiş kar kütlecikleri aşağı kayıp…
[...]

Read more 0
 134

Makkil

Beş yaşında yetim kalan bir çeçen çocuk annesiyle yalnız yaşamaktadır. Fakirdirler, ekilecek biçilecek çok fazla arazileri de yoktur. Belli bir zamana kadar eş dost, hısım akarabının yardımlarıyla geçinmeğe çalışırlar. Zaman ilerledikçe çocuk büyür gelişir ve de büyüyüp geliştikçe olgunlaşır, olgunlaştıkça…
[...]

Read more 0
 105

Gerçek Bir Hikaye

1864 yılında, Ruslar tarafından sürgüne zorlanan aziz halkımızın bir bölümü, Şarkışla-Pınarbaşı, Gürün arasındaki Uzunyayla’ya yerleştirilir. Sarıkamış Harekatından önce, onların arasından yaklaşık 1500 genç askere alınır. Kimi evlerden altı kardeş birden gider. Sağ olarak dönenlerin sayısı elliyi geçmez. Uzunyayla’nın (Pınarbaşı- Aziziye)…
[...]

Read more 0
 123

Lezginka Hikayesi

Bütün Kafkasya'da yaygın bir şekilde oynanan; değişik kabilelerce Zilga, Maggalan, Çeçen, İsteme, Şamiley adıyla anılan Lezginka , büyük bir beceri ve ustalık isteyen bir danstır. Eski ustalar “Lezginka” oynarken, dansın kurallarına uymaya çok özen gösterirler, başkalarının da, özelikle genç “cigit”lerin…
[...]

Read more 0
 114

Himsad Guaşenin Hikayesi

1809 yılında Kaberdey pşı ve uerklerinin toplantısında Janhuet oğlu Kuşıku pşılerin başı olarak seçildi ve ölünceye kadar da bu görevi sürdürdü.Kuşıku Yarbay ünavı taşımakta ve aynı zamanda Rus çarından maaş almaktaydı. Onun önceki karısından iki kızı ve bir oğlu vardı.…
[...]

Read more 0
 120

Kukh Vatanına Döndü

Öykümüz Kafkasya’da Kabardey bölgesinde başlamış. Yıl 1864 yani sürgün yıllarıymış. Kabardey bölgesinde 4 kardeşten oluşan bir aile varmış. Kardeşlerden ikisi vatanını terk edip Osmanlı topraklarına gitmek, diğer iki kardeşse ne olursa olsun anavatanında kalmak istiyormuş. Sonunda ayrılık günü gelip çatmış.…
[...]

Read more 0
 93

Adiyıuh Yi Ğıbze

Adiyıuh ile onu kaçıran genç hakkında söylencelerde pek öyle geniş bir bilgi yok. 1936 yılında Moskova’da yayınlanan "Kabardinski Folklor" adlı kitapta bu konuda çok az bilgi verilmekte ise de pek yeterli olduğu söylenemez. Olay kısa olarak şöyle anlatılır: Adiyıuh ile…
[...]

Read more 0
 133

Hanife Yi Ğıbze

Hanife Kundetey'den (Şegem II) Hamıkue Tlostenbeç'in kızıydı. O çok güzel, çok akıllı ve zarif olması yanında çok usta bir mızıkacı idi. Köylerinde her kimin düğünü, eğlencesi olsa, gelip onu götürürlerdi. O da hiç kimseyi kırmaz hepsine giderdi. Günlerden bir gün…
[...]

Read more 0
 104

Kıerbeç Yi Wuered

Kıerbeç'in türküsü adlı bu ağıt ilk kez Adigey’de söylenmiş olmasına karşın Kaberdey bölgelerinde daha çok bilinip söylenmektedir. Söylenceye göre bir dönem Kaniye isimli bir Adige köyü ile yakındaki bir Nogay köyü arasında bir sürtüşme ve düşmanlık başgöstermiş. Kıerbeç ise bu…
[...]

Read more 0
 123

Janbolet Yi Ğıbze

Janbolet'in ağıtı hakkında eskiler şöyle anlatırlar. Yeçemezıkue (bir kısmı Yerkuey Mezıkue olarak anlatır) sağlıklı, dinç ve toplumda sözü değer gören bir yaşlı idi. İlk çocuğu olan Janbolet'in doğumundan sonra eşi ölmüş ve bunun üzerine bir süre sonra Temezlerin kızı andole…
[...]

Read more 0
 99

Şecemokuıe Hasanş yi Wuered

Yaşlıların anlatımına göre, Şecemokue Hasanş yalnız başına birisiymiş. Üstelikte yoksul. Böyle olunca onun sevdiği kızı almak için başlık parası vermesi mümkün değilmiş. Hasanş ne kadar züğürt ise sevdiği kız da tam tersine çok zengin ve üstelik büyük bir aileden imiş.…
[...]

Read more 0
 123

Karekaşketau Zawuem Yi Wuered

Kaberdey Tarihi’ne yönelik bilgiler açısından bu şarkı benzerleri arasında en geniş bilgi veren ve aynı zamanda en sağlam kabul edilenidir. Bu müziğe kaynak olan olay için Neğume Şora şöyle yazar: Turgutlular (şimdiki Kalmukların ataları ya da aynı kökten bir boy)…
[...]

Read more 0
 95

Amele

İnşaat malzemesi yüklü kamyonet, Moda'da büyük bir inşaatın önünde durdu. Yanımdaki şoför, burası dedi. Çalıştığım firmanın kamyoneti ile malzeme nakletmek benim görevim değildi. Kim bilir belki de yitmiş bir kardeşimi görmem için Tanrı görevlendirmişti beni. Yapının hemen önünde harç karıştıran…
[...]

Read more 0
 112

Aşçı Çerkes Anne

Aşçılığıyla ün yapmış yaşlı bir Çerkes Anne, akşam yemeğine gelecek olan oğlu ve yeni gelini için yine mutfağına kapanmış, yemek yapıyordu. Aynı akşam yemeğe eski bir aile dostu da davetliydi. Beklenen misafirler gelip sofraya oturduklarında çok şaşırtıcı bir durumla karşılaştılar.…
[...]

Read more 0
 115

Onur Savaşı

Müthiş bir atlamayla düşmüştü son topçu atışı birkaç metre ileriye. O kör topçu onca isabetsiz atışın ardından şans eseri bu kez hedefi tutturmuştu ne yazık ki. Aslan bu isabetsiz atışları Allah’ın bir lütfü olarak görüyordu çünkü en az otuz yapmıştı…
[...]

Read more 0
 112

Şarkıların Öyküleri

KiarekIaşkIetau Zawuem Yi WueredKabardey Tarihi’ne yönelik bilgiler açısından bu şarkı benzerleri arasında en geniş bilgi veren ve aynı zamanda en sağlam kabul edilenidir. Bu müziğe kaynak olan olay için Neğume Şora şöyle yazar: Turgutlular (şimdiki Kalmukların ataları ya da aynı…
[...]

Read more 0
 92

Yavrumdan Ayrılamam

Meryem çevresine güzelliği ve ahlakıyla nam salmış, on sekizine yeni girmiş genç bir kızdı. Atalarının Kafkas kökenli olması ona ayrı bir zarafet ve güzellik vermişti. Çevre köylerde güzelliği ve ahlakının üstünlüğünü bilmeyen yoktu. Adeta dillere destan olmuştu. İlyas’ta karşı köyde…
[...]

Read more 0
 136

Abaza Düğünü Macerası

Otuz yıl kadar önceydi. Düzce Küçüksu Çay Bahçesi'nde oturan tanıdık iki öğretmen arkadaşın yanına gitmiştim. - Çapyak köyüne bir Abaza arkadaşı görmeye gidiyoruz, onunla bir işimiz var, bizi bekliyor. Köyde düğün de varmış, düğünü de görmüş oluruz. Sen de bizimle…
[...]

Read more 0
 107

Hasta Mahmud Ve Babam

Hasta Mahmud'un adını ve başından geçenleri sık sık duyardım ama kendisini henüz görmemiştim. Düzce'de tek arabacılık ve eşya nakliyeciliği yaptığını duyuyordum. Babamın Düzce'de bir nalbant dükkanı vardı. Babam askerde nalbant çavuşu olmuştu, şimdi de kardeşi Rıfat ile birlikte çalışıyordu. Düzce'de…
[...]

Read more 0
 110

Keç-ı Hasan-Şamlı Hoca Ve Gramafon

Keç-ı Hasan diasporada dünyaya gelen ilk jenerasyondandır. Tam gençlik yıllarına rastlar, Sarıkamış savaşı. Doksan bin askerin tek mermi sıkmadan donduğu Cehennem'den sıyrılır bir biçimde. Eskilerimizin anlatısına göre;Her nasıl olduysa Sarıkamış Cehennem'i sırasında, düşer bir Rus birliğinin eline. Birliğin komutanı tesadüfen…
[...]

Read more 0
 98

Güzel Kız Adın Neydi?-Пшъэшъэ Дах,уиц1э сыдыгъ?

Balıkesir ili Kepsut ilçesinin Dereli Abzah köyünden, şimdi rahmetli olan Yusuf, Susurluk ilçesi Demirkapı köyüne,rahmetli Sefer'e konuk gelmiş, kendisine bir pseluh (konuşma yapacak bir kız) bulması için bastırmıştı. Балыкесир областым епхыгъэ Кепсут районым и Дерели абдзэхэ къуаджэ щыщыгъэ Юсыф,Сусурлук районым…
[...]

Read more 0
 125

Sürgün Bir Yürek

Dedemin hikâyelerinden tanımıştım onu. Kim bilir yüzü ne kadar da güzeldi. Kafkasya'mın güzel topraklarında doğmuş, yağmurlarıyla yıkanmıştı teni. Gözleri o cennet ormanların yeşilliğini almıştı. Yanakları al aldı. Babasını, kardeşlerini bırakıp gelmişti. Gelmek mi! Hayır, o Sürgün edilmişti. Ayırmışlardı onu vatanından.…
[...]

Read more 0
 109

Thamate Hacı İshak'ın Vasiyeti

Savaş ve sürgünde kaybettiklerimize... ''Ey bahtsız evlatlarım! Haydi toplanın yanıma, Çok yaşlandım ben artık, vakit tamamdır galiba. İyi belleyin sözlerimi,anlatın sizde torunlarıma. Biz uzak diyarlarda sürüldük buralara. Hiç gün yüzü görmedik, çok acılar çektik. Bedenimiz burada, ruhumuz hep orada yaşadık.…
[...]

Read more 0
 124

Hazar Korsanları

Korsanların ve sair serüvencilerin ömrünün pek uzun olduğu söylenemez. Ancak ister uzun ister kısa bir ömür sürsünler, serüvenciler namlarıyla yaşadıklarından ötürü ne kadar yaşadıklarına pek dikkat etmezler. Onlar için önemli olan nasıl yaşadıklarıdır. Bu nedenle en korkulu serüvenlere gözü kapalı atlarlar,…
[...]

Read more 0
 118