Hikaye

Güzel Kız Adın Neydi?-Пшъэшъэ Дах,уиц1э сыдыгъ?

Balıkesir ili Kepsut ilçesinin Dereli Abzah köyünden, şimdi rahmetli olan Yusuf, Susurluk ilçesi Demirkapı köyüne,rahmetli Sefer'e konuk gelmiş, kendisine bir pseluh (konuşma yapacak bir kız) bulması için bastırmıştı.

 

Балыкесир областым епхыгъэ Кепсут районым и Дерели абдзэхэ къуаджэ щыщыгъэ Юсыф,Сусурлук районым епхыгъэ Демиркапы (Гъуч1ыпчъ) адыгэ къуаджэм Сэфэры хьак1эу къыфак1уи сепсэлъыхъонэу зы пшъашъэ горэм идэжь сыщ и1уи ригъэзыгъагъ.

Sefer de,onu birkaç kız ve delikanlının muhabbet (zexes) yaptığı Tenkibar (1) adlı bir kızın evine götürür.

Сэфэри Юсыфыр зы пшъэшъэ-к1элэ куп зышэзэрэугъоигъэ Тенкибар (1) зиц1э зы пшъэшъэ дахэгорэм иунэ ишагъ.

Tenkibar köyün namlı Abzah güzellerinden biriydi.

Тенкибарыр къуаджэм зиц1э 1угъэ Абдзэхэ пъэшъэ дахэмэ ащыщыгъ.

Yusuf ,Tenkibar’a pseluh’a (konuşmaya) başlar:

Юсыф Тенкибарым епсэлъыхъоу ригъэжьагъ:

Köyümden buraya gelmek üzere,yaya olarak,bir başıma yola çıktım.Niye? Demirkapı'nın namlı güzel kızlarını görmek,tanışmak,içlerinden birini pseluh yapmak,onunla konuşmak için yola çıktım.Bir başıma koca bir ormanı aşıp buraya gelmem gerekiyordu.Gözüm bir şeyi görmedi,bir başıma ormana daldım.Ormanın derinliklerinde iri bir erkek ayı ile karşılaştım.

Сикъуаджэ сыкъыщежьи сизакъоу ик1и лъэсэу мыщ сыкъэк1онэу гъогум сыкъытехьагъ.Сыд сыкъызфэтехьагъэр?Демиркапым дес зиц1э 1угъэ пшъэшъэ дахэхэр зэзгъэлъэгъун,ахэмэ нэ1уасэ сяфэхъун,язгори псэлъыъоу/къэшэнэу сш1ын,ащ сыдэгущы1эн с1уи гъогум сыкъытехьагъ.Сизэкъуабзэу сяпэ илъ мэзышхор къэск1уни,къызэснэк1ыни мыщ сыкъэсын сыфэягъ.Синэ згъэуш1унк1и сизэкъо дэдэу мэз к1ырым сыкъыхэхьагъ.Мэз к1оц1ым,мэзым и1анахь к1ырып1э сыкъэсыгъэу зы мышъэ джэдэ ин сяпэ къитэджагъ.

Ayı bana,"Koca adam,bu gür orman benim,böyle acele acele nereye gidiyorsun,amacın ne,bu yerden geçmek için benden izin aldın mı?" diye sordu.Ben de "Demirkapı denen köydeki en ünlü ve en güzel kızları görmek,onlarla tanışmak,içlerinde biri ile psluh yapmak üzere oraya gidiyorum" dedim.Ayı da "O senin dediğin yere öyle elini kolunu sallayarak gidemezsin.Söylediğin o güzel kızlarla pseluh yapman için,önce benimle bir güç denemesi yapman,beni yenmen gerekir.Başarırsan gidebilirsin,yoksa sana yol vermem" dedi.

Мышъэм, «О,делъэшху,мы мэз к1ырыр сэсый,мощтэ угузажъоу,псынк1э псынк1эу тыдэ ук1орэ,сыд узыпылъыр,мы ч1ып1эм ублэк1ынэу изын къыс1эпхыгъа? и1уи къысэупк1ыгъ.Сэри «Демиркапы зыфа1орэ къуаджэм дэс анахь хъупхъэ,анахь пшъашъэ дахэхэр зэзгъэлъэгъун,нэ1уасэ зафэсш1ын,ахэмэ ащыщэу зыпшъашъэ сепсэлъыхъон сэ1уи ащ сэк1о» с1уагъ. «А о зыфап1эрэ ч1ып1эм ащтэ п1э бгъэсысэу ук1оным уфитэп.Къэп1огъэ а пшъэшъэ дахэхэм уяпсэлъыхъон фэш1к1э зэ укъысэбэнын,сыкъипк1ын/укъыстек1он фай.Укъыстак1омэ гъогур къыостын» къыси1уагъ.

Ben de "Sorun oysa,dediğin olsun,güreşiriz" dedim.Ayı arka ayakları üzerinde dikildi,boynumdan beni yakaladı,güçlüydü,başa çıkamıyordum.Nasıl oldu bilemiyorum,cebimdeki tsatse’yi, çift ucu da sivri sert çubuğu çıkarıp ayının ağzının içine soktum.Ayı şaşırıp kalmıştı,ağzından kan boşanmaya başladı,dayanamadı,sallanmaya başladı.Boynumu bırakıp yere çöktü.Ben de ayıyı devirip sırtüstü yere uzattım.

Сэри «1офыр ащ тетмэ,о зэрэп1оу орэхъу,тызэбэнын» с1уагъ.Мышъэр ик1эпс лъакъохэм атэтэу задэ къызэтеджагъ,сипшъэтыкъ къыубытыгъ,к1оч1эшхуагъ,к1уак1э сыфикъушъущтыгъэп.Тощтэу хъугъэ сфэш1эжьрэп,сиджыбэ илъ пхъэ цацэр къисхыгъ,иципит1ури упсыгъэу,пхъэ пытэм хэш1ык1ыгъэ цацэр мышъэм ижэ дэслъхьагъ/дэсцагъ.Мышъэри иш1эн имыш1эжьэу къэнэгъагъ,ижэ лъы къыдэчъэу ригъэжьэгъагъ,илъэк1 зэпыугъ,рэхъыртэу,рэсысэу ригъэжьагъ.Сипшъэтыкъ къит1ыпщи зэхэфагъ.Сэри мышъэр иск1и тхыц1эк1э зэтeсдзагъ.

Ayı yattığı yerden "Artık istediğin yere gidebilirsin,git,git!" der gibi bir elini kaldırıp bana doğru salladı,yolu gösterdi.

Мышъэр здэщылъым щылъэу «Джы уздэфаем ук1онэу уфит,к1о,к1о!» къысе1о п1онэу изы1э къи1эти къысфегъэсысы п1онэу гъогур къысигъэлъэгъугъ.

Ben de yeniden yola düştüm.Biraz ilerlediğimde,bir baktım Demirkapı köyü kırlarına ayak basmışım,gözlerime büyük bir ışık,büyük bir aydınlık görünmeye başladı.Işığı izleye izleye yürümeye başladım,ışık sonunda beni bu bahçeye,bu eve getirdi.

Сэри ик1эрык1эу гъогум сыкъытехьажьыгъ.Т1эк1у сыкъак1уи сыкъызэплъэм Демиркапы шъофхэм сакъынэсыгъэу зыслъэгъужьыгъ,ащ дыхэтэу зы нэфынэшхо къэлъэгъуагъ,сэри мы нэфынэшом сыфежьагъ.Нэфынэм сыкъылъык1оу сыкъак1о сежьагъ,нэфынэм занк1э дэдэу мы щагум,мы унэм сыкъищагъ.

Bana yolu gösteren ışık,ay parçası,artık karşımda.O ışık senden başkası değilmiş.Geldiğim,seninle tanıştığım için büyük bir sevinç,büyük bir mutluluk içindeyim.Bir ay parçası gibi karşımda ışıldamakta olan sen,güzel kız,adını bağışlar mısın?

Гъогур сэзгъэлъэгъугъэ а нэфынэр,а мэзэнэфыр джы сипашъхьэ щыт.А нэфынэр ощ нэмык1ыгъэп.Мыщ сыкъызэрэк1уагъэм,о узэрэслъэгъугъэм фэш1к1э лъэщэу сигуапэ.Зы мэзэ тыгъэм фэдэу рэлыдрэ пшъэшъэ дах,уиц1э къысэп1она?

"Adım Tenkibar" dedi kız.

«Сиц1э Тенкибар» и1уагъ пшъашъэми.

"Maşallahın var,adın bir güzel,sen de adın gibi güzelsin.Tanrının böylesine özenli yarattığı bir güzelliğin karşısında bulmuş oldum kendimi,aradığım mutluluğu ve kısmeti buldum sonunda" dedi Yusuf.

«Мэшаллахь къыосэ1о,уиц1э дахэ,ори уиц1э фэдэ къабзэу удах.Тхьэм къигъэш1ыгъэ мыщ фэдэ зы дэхагъэм ипашъхьэ зыщызгъотыжьыгъ,сызлъыхъущтыгъэ насыпыр иужым згъотыжьыгъ» и1уагъ Юсыфым.

Diğer kızlar da,herkes gibi, bu güzel sözler karşısında büyülenmiş,konuşmayı dinleyip oturuyorlardı.

Адрэ пшъашъэхэри мы гущы1э дахэхэм як1эдэ1ук1ыхэу,ушъухъуахьыгъэм фэдэу ц1ыт1 къызпамыгъэ1ук1эу щысыгъэх.

Yusuf konuşmaya ara verdi,bir süre sessizce düşünüp oturdu.Ardından:

Юсыф игущы1эн щыригъэти т1эк1угорэ зи имы1оу щысыгъ.Ащ нэужым:

"Güzel kız,bağışla beni,seni görünce aklım başımdan uçtu,adın neydi,Kültabak mı demiştin?" demiştin,diye sordu.

«Пшъэшъэ дах,къысфэгъэгъу,узысэлъэгъум сиакъыл къысшъхьык1ыжьыгъ,уиц1э сыдыгъ,Култэбакъ (**) п1огъагъа?

Odadakileri ansızın katıla katıla bir gülme tuttu.

Унэм исхэр ош1э дэмыш1эу гуш1ом зэлъиубытыгъэх.

Gülmenin nedeni,duyulmamış bir ad olanTenkibar adını Yusuf’un Kültabak'la karıştırmış olmasıydı.

Гуш1ор къызхэк1ыгъэри Юсыфым Тенкибар ц1эмрэ Култэбакърэ зэрэзэхигъэгъощагъэр арыгъ.

O günden sonra Tenkibar’ın adı Kültabak olarak kaldı.

А мафэм къынэуж Тенкибарым Култэбакъ ц1эр къытэнагъ.

***

(1) –Tenkibar – Kibar tenli.Тыркубзэк1э- Пкъышъол къабз.

(2) –Сигара/джыгарэр зытыралъхьэрэ эмэсым.

Not:Bu olay 50 yıl kadar önce olmuştur.Anlatan Hafız GUSER Fahrettin Abatay,Adıge din adamı

Мы хъугъэ-ш1агъэр илъэс шъэныкъо ипэ хъугъэ.Къэз1отэжьыгъэр ГУСЭР Фахьрэттин Абатай,Адыгэ динлэжь.

 

 


Yorum yapın

Cerkesya.Org

Cerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.