Hikaye

Himsad Guaşenin Hikayesi

1809 yılında Kaberdey pşı ve uerklerinin toplantısında Janhuet oğlu Kuşıku pşılerin başı olarak seçildi ve ölünceye kadar da bu görevi sürdürdü.Kuşıku Yarbay ünavı taşımakta ve aynı zamanda Rus çarından maaş almaktaydı.

Onun önceki karısından iki kızı ve bir oğlu vardı. Sonraki karısından olan oğlu ise bebek yaşta ölmüştü.Kuşıku'un iki kızından büyüğü olan Hımsad Talhosten sülalesinden bir genç ile kaçtı,küçük kız Çebekhan ise düğün dernekle Naurız sülalesine gelin gitti. Aşağıda büyük kız Hımsad'ın acıklı hikayesini okuyacaksınız.

Anlatıldığına göre Hımsad çok alımlı ve güzel bir genç kızmış. Bir gün Argudan köyünde Hamırze'lerin düğününde Talhostenlerin genç oğlu ile tanışmış iki genç te birbirlerinden çok hoşlanmışlar. (burada bahsedilen Hamırze Ketıkue oğlu hamırze'dir. Kaberdey Jeşteue olarak bilinen savaşı başlatan bu kişidir) Genç erkek Wug oyununda evlenme teklif etmiş genç kıza. Fakat Hımsad kız kendisini ona vermelerinin mümkün olmadığını , fakat ancak birlikte kaçmaları durumunda böyle bir evliliğin mümkün olabileceğini söylemiş. Genç erkek te kabul etmiş bu teklifi ve birlikte kaçmak üzere bir zaman kararlaştırıp sözleşmişler.

Sözleştikleri gün geldiğinde genç Talhosten Psıguensu köyünün çıkışındaki ormana gelip beklemeye başlamış.Genç kız da o gün yalvar yakar ailesini razı ederek pikniğe gitmek üzere arkadaşları ile birlikte bir kafile halinde ormana gelmiş. Grup henüz ormana girerken ortaya çıkan genç adam hızla yaklaşarak faytondan sarkarak işini kolaylaştıran genç kızı kaptığı gibi atının terkisine atmış ve sol tarafta kalan dik yamaca sürmüş şolehu atını. Güçlü Kaberdey atı şolehu sırtındaki iki kişiye rağmen tırmanmış o dik yokuşu fakat tepeye vardıklarında oracıkta çatlayıp ölmüş.

Genç adam atın sağrısındaki aile damgası olan kısmı keserek bir yere gömmüş ve genç kızın elini tutarak kaybolmuş gitmiş ormanın içerisinde. İki genç yakalanmadan ormanın içinden yollarına devam ederek Kueğuelhukue sülalesine konuk olmuşlar.Eski söylencelerden ve türkülerden anlaşıldığı kadarı ile Kueğuelhukue'ler sayıca az olmalarına rağmen yiğitlikleri mertlikleri ve geleneklere bağlılıkları ile Kaberdeyin önde gelen sülalelerindendir.

Aile gençleri buyur etmişler, töreye uygun şekilde misafir edip sıkıntılarını dinlemiş onlara güzel sözler söyleyerek cesaretlendirmiş gönüllerini almışlar. Daha sonra ailenin büyüklerinden Kueğuelhukue Lhığur pşı Janhuet'in yanına aracı olarak gitmiş. Yaşlı thamade pşı Janhuet'e meseleyi teferruatlıca anlatarak "senden bu konuda ricacı olmaya geldim Janhuet oğlu,bizler arkanda olduğumuz için sen pşı olarak başımızdasın her ne kadar sen pşı olsan da ben de bu gençler için üzerime düşeni yapacak kudretteyim ve yapmak isterim.

Tek ricamız senin bu evliliği onaylamandır" demiş. Pşı Janhuet kırmamış aracı olarak gelen büyüğü ve evlenmelerine izin vermiş,ayrıca etrafa haber salarak genç Talhosteni öldürmeleri için yola çıkarttığı adamlarını da geri çağırtmış. Yeni gelin Kueğuehukue 'lerden büyük bir düğün ile alını Talhostenlere götürülmüş ve yeni evli çift cilahsteney bölgesinde şimdiki mertezey istasyonu yakınlarında bir ev inşa edilerek oturtulmuşlar. Fakat çok zaman geçmeden Talhostenlerin oğlu bir gece kendisini dışarıya çağıran birileri tarafından öldürülmüş ve Hımsad gelin gencecik yaşında dul kalmış. Bunun üzerine Hımsad gelin olarak çıkartıldığı eve yani Kueğulhukuelere geri götürülmüş. Mertazelere konuk gelip giden Nogay beyi onun acıklı hikayeniden çok etkilenmişti, Hımsadı görüp çok beğenen bu kişi ısrarla onunla evlenmek için ricacılar araya koyuyor fakat Hımsad gelin istemiyordu.

Sonunda mertazeler ve kueğuelhukueler birlikte Pşu Janhueti razı ederek Hımsadı rızası olmamasına karşın Nogay beyi ile evlendirdiler. 80 haneli bir köyün sahibi olan Nogay beyi bir gün kendi ahalisi ile sohbet ederken söz dönmüş dolaşmış beyin evliliğine ve yeni geline gelmiş.Konuşmaların arasında Nogay beyi Hımsad gelinin ilk eşinden daha çok kendisini sevdiği gibi bir söz sarfetmiş.

Tabii sohbete katılanların da işi kışkırtmaları ile iyice çoşan bey bu söylediklerini ispat etmeğe kalkışmış ve o esnada köye gelen bir dilenciyi çağırarak onu öğütleyip genç gelinin onu tanımayacağını ve gerçeği anlatacağını söylemiş, dilenciye hımsadı konuşturması karşılığında büyük paralar vaadetmiş. Genç kadının yanına gelen dilenci opnun ağzından laf almak için sürekli lafı döndürüp dolaştırınca kadın şüphelenerek dilenciyi sıkıştırmış ve beyin planını öğrenmiş.Hımsad gelin dilenciyi yeni kıyafetlerle giydirip onun karnını doyurmuş,cebine para koymuş ve geri göndermiş. "madem o kadar merak ediyorlar git şöyle söyle :

Takhosten oğlunun bir kez yüzümü okşamasını Beslen beyin kendisine ve tüm servetine tercih ederim" demiş.

Eski acısı tekrar depreşen Hımsad gelin orada bu gün bilinen ağıtı söylemiş.Beslen beyi onu o kadar sevmiş ki bu kadar net şekilde reddedilmesine ve gururu incinmesine rağmen Hımsad gelinden vazgeçememiş. Hımsad 1848 yılında öldü. Ağıtı ilk kez Psıguensu köyünden Hıeveyaşhıe Jamırze'den dinledim.

Kardenguşe Zramuk

Çeviri: Ergün YILDIZ


Yorum yapın