Topal Fıçıcı ile Tilki

Söylenip anlatıldığına göre, bir zamanlar bir Topal Fıçıcı ya da Kart Topal Fıçı denilen çok yoksul biri varmış, dağda fıçı yapar, satıp parasıyla geçinirmiş.Günlerden bir gün, bir tilkinin avcılar tarafından kovalanmakta olduğunu görmüş. Elindeki fıçıyı tilkinin üzerine atıp yakalamış. Birazdan…
[...]

Read more 0
 122

İnsanın Üstünlüğü

Hayvanlar yaşam kurallarına, görev ve sorumluluklarına ilişkin kararlar almak, işbölümü yapmak üzere kendi aralarında bir toplantı yapmışlar ve önemli kararlar almışlar. Alınan kararlar toplantı başkanı tarafından duyurulmuş: “Balık!” demiş başkan, “Sen suda yaşayacaksın ve sudan hiç çıkmayacaksın!” “Tilki!... Hileli dolambaçlı,…
[...]

Read more 0
 202

Hakikatsiz Arkadaşlar

Kurt, ayı, domuz ve tilki ormanda karşılaşmış ve arkadaş olmuşlar. Kendi aralarında anlaşmışlar; bundan böyle birlikte avlanacaklar, avladıklarını da paylaşarak yiyeceklermiş. Bunun üzerine ortaklaşa bir av partisi düzenlemişler. Üç gün üç gece av peşinde gezmişler ama hiçbir hayvana rastlamamışlar. Açlıktan…
[...]

Read more 0
 178

Kim Daha Çabuk Sarhoş Oluyor

Kurt, ayı ve tilki bir ağacın altında oturmuş sohbet ediyorlarmış. Bir ara: “Acaba hangimiz daha çabuk sarhoş oluyor” diye merak etmişler. “Ben pek fazla içemiyorum” demiş ayı, “sekiz bardak şarap içince midem bulanmaya başlıyor. O kadarcık şarap bile beni sarhoş…
[...]

Read more 0
 176

Kör Kurdun Randevusu

Gözleri görmeyen bir kurt küçük bir ormanda kimseye zarar vermeden, kendi halinde yavrularıyla birlikte sessiz sakin yaşayıp gidiyormuş. Bir gün, bir yaz sabahı daha gün doğarken atlı bir avcı grubu büyük bir gürültüyle tepelerinde bitivermiş. Neye uğradıklarını anlayamayan kurt ve…
[...]

Read more 0
 184

Burnu Büyük Sivrisinek

Gün batar batmaz kurdu kuşu, börtü böceğiyle tüm hayvanlar dinlenmeye çekilmişler; yırtıcı yabanıllar inlerine, kuşlar ağaç dallarındaki yuvalarına, böcekler çekirgeler bitki yapraklarının kuytularına... Ortalık dinginleşmiş, herkes tatlı tatlı uykuya dalmış. Sivrisinek de dulavratotunun kalın yapraklarının arasına sığınıp uykuya dalmış. Ortalıkta…
[...]

Read more 0
 217

Anaç Tavuk ve Horoz

Bir gün bir anaç tavuk, “Şu yavrularım hem biraz hava alsınlar, hem de biraz eşelenip rahatlasınlar” diye düşünmüş, civcivlerini alıp avludan çıkmış. Bir çit dibinde, kuytuda eşelenip dururlarken, koca bir horoz kafasını dikip, şişine şişine yaklaşmış: “Şunun yaptığına bak! Şunun…
[...]

Read more 0
 221

Kurt ile Koç

İri yarı güçlü kuvvetli, kocaman bir koç otlayıp duruyormuş ormanın kıyısında. Birden, nereden geldiği belli olmadan, kocaman bir kurt bitivermiş önünde. Koçun, kaçmak şöyle dursun kımıldayacak yeri yokmuş. “İyi günler, güzel koçum benim” demiş kurt. “Sağol” demiş koç, ama korkudan…
[...]

Read more 0
 194

Kurt ile Katır

Günlerden bir gün, çok mu çok yağmur yağıyormuş. Kurt sığınıp korunacak bir yer aramış. Sonunda kocaman bir ağacın kovuğuna girip oturmuş. Başını dışarı çıkarmış, geleni geçeni seyrediyormuş. Bir de bakmış ki tam dişine göre bir katır geçiyormuş ağacın yanından. “Şu…
[...]

Read more 0
 188

Tilki ile Saksağan

Tilkinin biri yedi yolun kesiştiği bir kavşağa gidip yatmış, ölmüş gibi rol yapmaya başlamış. Ses seda çıkarmıyor, nefes bile almıyormuş. Bir süre sonra tilkinin gerçekten öldüğünü sanan kargalar üşüşmüşler tilkinin üzerine. Kimi ayaklarını gagalıyor, kimi karnının üzerinde. Saksağanın biri de…
[...]

Read more 0
 193

Kurt ile Teke

Bir gün bir koyun, bir keçi, bir de teke birlikte otlamaya çıkmışlar. Köyün uzağındaki bir otlağa gitmişler. Koyun hepsinden önce karnını doyurmuş ve ağılına dönmek için yola düşmüş. Yolda bir köprü varmış ve mutlaka o köprüden geçmesi gerekiyormuş. Tam köprüye…
[...]

Read more 0
 181

Karıncanın Verdiği Ders

Bir gün bir karınca yolda giderken bir adama rastlamış. Adam bütün canlı yaratıkların dillerini bilirmiş. “Neden başın kocaman öyle” diye sormuş karıncaya. “İçi akıl dolu da ondan” demiş karınca. “Peki belin niye incecik acaba” demiş bu kez adam. Karınca yanıtlamış:…
[...]

Read more 0
 155

Fil ile Bülbül

Ormanın kenarında bir bülbül yaşarmış. O da her bülbül gibi yaz gelince kendine bir yuva yapmış. Yumurtalarını yuvasına güzelce yerleştirmiş, üç hafta üzerinde yatmış, ısıtmış, yavrular çıkarmış. Birbirinden güzel beş tane bülbül yavrusu yavaş yavaş büyümeye başlamış. Anaç bülbül son…
[...]

Read more 0
 158

Serçe İle Tilki

Bir varmış, bir yokmuş... Çok eskilerde yaşlı bir karı-koca varmış. Bir gün ihtiyar adam tarlaya çift sürmeye gitmiş. Yaşlı adam eşine: “Ben şu tarladayım. Azığımı oraya getir” demiş. Aynı gün o tarlaya giden yolun üzerinde bir tilki bir serçeyi yakalamış.…
[...]

Read more 0
 165

Sivrisineklerin Kaybolan Kralı

Sivrisineklerin Kıralı bir gün tek başına gezmeye çıkmış. Gidiş o gidiş bir daha dönmemiş. Bu duruma sivrisinekler son derece üzülmüşler. Aralarından biri çıkmış: “Boşuna vakit kaybetmeyelim, vakit geçirmeden kendimize yeni bir kıral seçelim” demiş. Her tarafa haber salınmış. Bütün sivrisinek…
[...]

Read more 0
 147

Kedinin Hacılığı

İyice yaşlanıp güçsüz kalmış bir kedi, eskisi gibi fare avlayamadığına üzülür dururmuş. Bir gün ayaklarını altına toplamış yatarken, “ne yapmalı ne etmeliyim ki, fareler benim yanıma gelsin” diye düşünmüş. Aklından türlü türlü hileler geçirmeye başlamış. Derken bir şeytanlık gelmiş aklına…
[...]

Read more 0
 175

Kurt, Tilki ve Balcı

Bir kurtla tilki arkadaş olmuşlar. Birlikte gezmiş, birlikte avlanmış, birlikte yemişler. Günlerden bir gün yine avlanmak üzere yola koyulmuşlar. Az gitmişler uz gitmişler dere tepe düz gitmişler. Bir ara kendileri gibi aynı yöne giden ve bal götüren bir adama rastlamışlar.…
[...]

Read more 0
 158

Tonton Dede ile Nine

Kısacık boylu, tonton bir dede ile onun karısı olan yine onun gibi ufak tefek, tonton bir nine varmış. Kendi hallerinde yoksul bir yaşam sürerlermiş. Yalnızca bir koyunları bir de keçileri varmış. Ama bir gün tonton nine bu koyunla keçiden usanmış…
[...]

Read more 0
 175

Yiğitlik Taslayanlara

“Bizden yiğidi var mı şu dünyada” diyerek şişine övüne dolaşan üç arkadaş; ayı, tilki ve kurt, orman yolunda birlikte gezerken bir kedi görmüşler. Kedi, boylu boyunca uzanıp yatan kocaman bir atı kemirip duruyormuş. Bizimkiler onu görünce öyle korkmuşlar ki; ödleri…
[...]

Read more 0
 149

Aç Kurdun Serüvenleri

Kurdun biri bir gün çok acıkmış, öyle acıkmış ki acından ölüyormuş. Ne yapsın, bir yiyecek aramaya çıkmış. Derken köyün çevresinde tek başına otlayan, acemi bir kuzu görmüş. Tam da kurdun aradığı böyle bir şeymiş. Birden üstüne atlayıp yakalamış kuzuyu. Neye…
[...]

Read more 0
 149

Baykuşun Verdiği Ders

Köyün birinde her dileği gerçekleşen, herkes tarafından çok sevilen ve sayılan Peygamber adlı iyi yürekli, çok iyi bir insan yaşarmış. Bu Peygamber’in bir de karısı varmış; herkesten daha iyi, daha pahalı, lüks şeylere sahip olmak istermiş, bunun için kocasına hükmedip,…
[...]

Read more 0
 147

Kurdun Aşık Kemiği İlaçmıymış?

Adıge Pşisexer, s.62. Anlatan: Xhut Yerecıb Biram oğlu, 68 yaşında, Cahable Köyü. Derleyen: Xhut Şamseddin. Derlenen yıl: 1969.Ormanlar kıralı yaşlı aslan bir gün hastalanmış. Haber tez zamanda orman halkı tarafından duyulmuş. Herkes hasta ziyaretine koşmuş. Her nasılsa kurtla tilki haberi…
[...]

Read more 0
 161

Anaç Domuz ve Tilki

Bu masalın daha kısa bir varyantı Adıge Pşısexer, s.36’da yer almakla birlikte rahmetli T’EŞÜ Mehmet Yasin Çelikkıran bu masalı başka bir kaynaktan çevirmiştir. Ancak hangi kaynaktan çevirdiği saptanamamıştır. (Fahri Huvaj) Anaç domuz ve tilki dost olmaya karar vermişler. Karşılıklı oturup…
[...]

Read more 0
 161

Kral ve Akıllı Adam

Adıge Pşısexer, s.98. Anlatan: Wışşıy Ç’ışıkhu.Kıralın biri, halkının içinde akıllı biri var mı diye merak etmiş. Saray görevlilerinden üç adam çağırtmış. Birincisine;“Sen bana, ak saçlı, kara sakallı bir adam bulup getireceksin”. İkincisine:“Sen kara saçlı, ak sakallı bir adam bulup getireceksin”.…
[...]

Read more 0
 152

Falcı Kadın

Adıge Pşısexer, s.101. Anlatan: Kuşü İbrahim Ç’eç’oğlu, 69 yaşında. Weç’epşıye Köyü. Derleyen: Nepş’e/khuy Zawır Derlendiği yıl: 1960Köyün birinde yoksul, yaşlıca, dul bir kadın varmış; küçük oğlu ile birlikte yıkık-dökük küçük bir kulübede yaşarmış. Kadın zengin ailelere hizmetçilik yaparmış, hizmetinin karşılığını…
[...]

Read more 0
 171

Akıl Satın Alan Adam

Adıge Pşısexer, s.114. Anlatan: Hatkhue Téwıçüej, 73 yaşında. Derlenen yer: Şewcenhable Köyü. Derleyen: Xhuajj M. Derlendiği yıl: 1959.Tek oğulları olan bir karı koca varmış. Yıllardır mutlu bir hayat sürerek yaşıyorlarmış. Ancak bir yıl büyük bir kuraklık ve kıtlık olmuş. Halkı…
[...]

Read more 0
 190

İyi Adamın Biricik Oğlu

Adıga Pşısexer, s.123. Anlatan: Tsey Azman, 68 yaşında, Cacehable Köyü. Derleyen: Xhut Şamseddin. Derlendiği yıl: 1969.Vaktiyle köyün birinde çok çalışkan bir çiftçi yaşarmış. Eli topraktan çıkmaz, tarlalarını zamanında sürer, zamanında tohumunu eker ve zamanında ekinlerini toplarmış. Ayrıca otunu uygun olan…
[...]

Read more 0
 142

Eden Bulur

Adıge Pşısexer, s.143. Anlatan: Xhut Yerecıb Biram oğlu, 68 yaşında, Cacahable Köyü’nden. Derlendiği yıl: 1969.İki arkadaş zengin bir beyin yanında çalışırmış. Bunlardan biri, kendini öne çıkarmak için diğerini fark ettirmeden beyin gözünden düşürmek istemiş.Bir gün bir iş için beyin huzuruna…
[...]

Read more 0
 144

Yüz Yaşındaki Dedenin Bilgeliği

Adıge Pşısexer, s.144. Anlatan: Bilinmiyor. Derleyen: Bilinmiyor, anonim.Eskiden Adıgeler (Çerkesler) çok uzun ömürlüymüş. İki yüz yıla yakın yaşayanlar bile olurmuş.Hatta o kadar ki; günün birinde bilgeler adamın birine; “sen yüz elli yıl yaşayacaksın” demişler de, adam, “ömrüm o kadar kısacıksa…
[...]

Read more 0
 153

Kendi Kazandığından Başkasına El Uzatmayan Genç

Adıge Pşısexer, s.148. Anlatan: Hatkhuet.Kendi emeğiyle kazandığından başkasına el sürmeyen ve ondan yemeyen çok dürüst bir genç varmış. Bir gün bu genç başka bir memlekete bir iş için gidiyormuş. Gideceği yer uzakmış, yolda hem acıkmış, hem de susamış. Derken bir…
[...]

Read more 0
 135

Kadının Fendi

Adıge Pşısexer, s.164. Anlatan: Pşıdatekhue Hiyse. Weç’epşıye Köyü’nden, 60 yaşında. Derleyen: Bırant’e L. Derlendiği yıl: 1960.Bir karı-koca bir akşam uzun uzun tartışmışlar. Erkek, hiçbir kadının kendisini alt edemeyeceğini söyleyip duruyormuş. Kadın da bunu kabul etmiyormuş.“Öyle deme!, ‘cadı bir kadının insana…
[...]

Read more 0
 147

Ev Sahibinin Aç Gözlüsü Horoz Diye Çarık Yer

Adıge Pşısexre, s.167. Anlatan: Hamtexhu Ayub, Pçıhal’ıkhuay Köyü. Derlendiği yıl: 1935. Derleyen: Tsey İbrahim.Köyün birinde yaşlı bir karı koca yaşarmış.Bir gün, “Şu bizim kart horozu keselim de kendimize bir ziyafet çekelim” demişler. Kadın kümesten horozu yakalayıp çıkarmış, kocası kesmiş, kadın…
[...]

Read more 0
 161

Palavracının Şansı

Adıge Pşısexer, s.172. Anlatan: Xhut Yerecıb Biram oğlu, 60 yaşında, Cacehable Köyü’nden. Derleyen: Xhut Şamseddin. Derlendiği yıl: 1960.Bir zamanlar köyün birinde çok övünen ve palavra atan bir adam yaşarmış, “Ben istediğim zaman Allah’la konuşabilirim, istersem yağmur yağdırır, istersem kuraklık yaratırım”…
[...]

Read more 0
 148

Hımbıl Kız

Adıge Pşısexer, s.179. Anlatan: Şşeweş’ü Hacmos Hacebiy oğlu, 63 yaşında. T’uapse İlçesi’nden. Derleyen: Xhut Şamseddin. Derlendiği yıl: 1974.Çok zengin bir ailenin evde kalmış, geçkin bir kızı varmış. Kız güzel olmaya güzelmiş ama o kadar şımarık, tembel ve hımbılmış ki, odasından…
[...]

Read more 0
 155

Tanrıyı Ziyaret Eden Garip

Adıge Pşısexer, s.182. Anlatan: Xhut Yerecıb Biram oğlu, 69 yaşında, Cacehable Köyü’nden. Derleyen: Xhut Şamseddin. Derlendiği yıl: 1969.Bir ülkede yoksul mu yoksul, perişan mı perişan bir adam yaşarmış. Üstü başı yamalı yırtık, ambarı boş ve delik, kıtlık içindeymiş. Biraz da…
[...]

Read more 0
 142

Ayının Oğlu Şav

Bu halk söylencesinin nereden çevrildiği veya derlendiği saptanamamıştır.Yoksul ve yaşlı bir karı koca varmış. Yaşlılıklarından bir tek erkek çocukları dünyaya gelmiş. Bu çocuk onların biricik neşe kaynaklarıymış. Bir gün karı koca tarlaya çalışmaya giderken, bebeği de beşiğiyle birlikte götürmüş. Karı…
[...]

Read more 0
 155

Ekinin Başı ve Kökü

Bu halk söylencesinin nereden çevrildiği veya derlendiği saptanamamıştır.Bir çiftçi ile ayı nasıl olmuşsa iyi bir dostluk kurmuş. Bir gün oturup ortaklaşa turp ekmeye karar vermişler. İkisi de bu işi severek benimsemişler.“Ayı arkadaş” demiş çiftçi, “turpun kökü benim olsun, başı senin…
[...]

Read more 0
 146

Aptalın En Aptalı - Delem Nahra Nah Delej

Bir varmis bir yokmuş, adamın biri ot biçmekten gelmiş, soğuk bir su getir diye kızını suya göndermiş. Beklemiş, beklemiş, kızı dönmeyince ardından karisini göndermiş. Su derin bir deredeymiş, yamacında da kocaman bir armut ağacı yetişiyormuş. Annesi kızını ağacın altında oturmuş…
[...]

Read more 0
 164

İyilik Yaparsan

Adamın biri atıyla giderken buğday hasatından sonra anız yaktıklarını gördü. Oradan geçerken yüksek bir ses duyup durdu, sonra, alevlerin içine girdi, sesin geldiği yöne doğru koştu. Orada gördü: başakların içinde küçük bir yılan duruyordu, telaşla dolanarak ateşin içinden çıkmaya çalışıyordu.…
[...]

Read more 0
 159

Kuyijtsuk Yedi Yinıjı Nasıl Öldürdü

Bir varmış bir yokmuş, Kuyijtsuk Şeker nehrinin kıyısında yaşıyormuş. Yedi başlı yedi Yinıj gelip toprağının kenarına yerleşmişler.Yerleşmişler ama tavukları avludan çıksa yakalıyor, köpeklerini dövüyor, ekinleri olduğunda yiyorlarmış. Bir gün Kuyijtsuk ot biçmeye gitmiş. Yedi Yinıj gelip kağnısını, dibeğini, sabanını üst…
[...]

Read more 0
 186

Aslan Hasta

Kurt avından dönüp ormana girerken, birisi ona seslenmiş. - Sende mi hasta ziyaretine gidiyorsun koca kurt? Kurt tüm çevresini gözden geçirmiş ama kendisiyle konuşanı görememiş. Kimseyi göremeyince yoluna devam etmiş. Çok geçmeden, çıplak bir güz ağacının üzerinde oturan saksağan seslenmiş.…
[...]

Read more 0
 192

Meryemşavo ve Kartal

Bir varmış bir yokmuş, bu dünya yaratıldığında insandan daha güzel sadece peri kızı varmış. Meryemşavo’nun kız kardeşi Meryemguaşe doğduğunda peri kızından da daha güzelmiş. Ama küçük bir kızken çiçek hastalığına yakalanıp ölümün eşiğine gelmiş. Ülkede bir kâhin varmış, Meryemşavo atına…
[...]

Read more 0
 166

Kurtları Nasıl Korkuttular

Horoz, Köpek, Kedi ve Eşek yanlarına bir de heybe alarak, birlikte geziye çıkmışlar. Giderken yolda bir kurt kafası bulmuşlar ve onu da heybelerine koyup Eşeğin sırtına bağlayarak yollarına devam etmişler. Uzakta bir ateş görüp oraya yaklaştıklarında, üç tane Kurdun bir…
[...]

Read more 0
 163

Çekirge ile Karınca

Çekirge ile karınca yüksek dağın yamacında yaşarmış. Birbirlerini çok severlermiş bu iki hayvan. İyi arkadaşlarmış. Yedikleri, içtikleri ayrı gitmezmiş. Miskin miskin oturmaktan sıkıldıkları bir gün, etrafta biraz dolaşmaya karar vermişler. Çevrelerindeki güzellikleri izleyerek, sohbet ederek geziniyorlarmış. Bir de bakmışlar ki…
[...]

Read more 0
 223

Başla Kuyruk

Tilki kuyruğu, tilki başına kızgınlıkla döner ve şöyle der: -Neden senin önde olman, önderlik etmen gerek? Ne yani sen benden daha mı güzel, daha mı görkemlisin?! İbrik sırtı gibi görünen o küçük, kuru suratın tilki görüntüsüne bir karizma katmıyor. Dolayısıyla…
[...]

Read more 0
 148