Xabze

Aile içinde yaşlı, genç, küçük her birinin ayrı görevi olurdu. Bu görevi herkes aksatmadan yürütürdü. Eğer herhangi biri görevi aksatacak veya ciddiye almayacak olursa ona münasip bir şekilde ders verilirdi. Bu derste onlardan biri. Geçerli büyük bir nedeni olmadan kimse görevini aksatmazdı. Burada anlatacağımız bunlarla ilgili güzel bir örnek. Anlatan Kaberdeyde şıhalıkue köyünde yaşayan yaşlı bir adam. Dinleyip yazan araştırmacı yazar Mefedz Serebiy . 

Serebiy dinlediklerini bizlere şöyle yazmış: 

Ev halkı küçüklerinden birinin görevi her akşam hayvanlar otlaktan eve geldiğinde buzağıyı annesiyle buluşturmadan (süt emmemesi için) yerine bağlaması gerekiyor. Bir gün küçük oyuna dalmış görevini unutmuş. Bu arada hayvanlar eve gelince buzağı ile annesi buluşup , yavru emmeye başlamış. Yavrusunu emdiğini, akşam eve gelen çocuğun babası gördüğü halde müdahale etmeden, hiçbir şey söylemeden içeri girmiş. Bunu gören çocuğun büyük annesi oğluna kızmaya başlamış: “Baka, baka buzağıyı emzirdin!” (veplure şıker şebğafaş) dedi. Oğlu itiraz etti. “ Dur hele anacığım onun için bana kızma, kendini yorma. Buzağıyı getirme görevi işte şunun (torunun) ona kız. Ben buzağının emmesini bu gün engellersem yarın o iş bana kalacak, görevim olacak. Ben öyle bir görevi istemiyorum benim yapacak çok görevim var “- der. 

Babanın öyle yapması erindiğinden veya o anda o işi 

yapamayacağından değil , çocuğun işini babası veya başkaları yaparak alışırsa sorumluluk duygusu gelişmez , o çocuğun eğitilmesi de zorlaşmaya başlar. Bu durum çocuğun geleceği için hiçte iyi bir şey olmayacaktır. 

Adıge xabzelerinde ailede kişilerin bir birlerine bakışı böyle; görev bilinci geliştirmek, doğru sözlü olmak, büyüklerini utandırmamak, çocukların güzel yetişmesi için ne gerekiyorsa çok küçük yaşlarda itibaren yapılırdı. Bu durum her ailenin yapısında vardı. 

Çocuklarını yetiştiren anne-babanın hedefi dürüst, tembel olmayan iki ayağının üstünde durabilen saygılı kişi olarak yetiştirmekti. Çocuk sık, sık küsen, çabuk kızan biri ise başkalarının yanında olmadığı rahat bir ortamda ne yapacaksa ne söyleyecekse o zaman söylerlerdi. Bu durumlarda büyük anne ve babalar daha eğitici oluyorlardı. Yaşlıların çocuklara yaklaşımları daha yumuşak ve tecrübeli oluyordu.

Çeviri:  Atalık Rafet


 351, 

Yorum yapın

Cerkesya.Org

Cerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.