Xıatxım yi Que Muxiamed

By Aralık 14, 2018 193 0

Adige yazarı Çeraşe Tembot’un yazdığına göre 1812 yılında Napolyon Rusyaya sefer düzenlediğinde ona karşı savaşanların arasında Xıatx oğlu Muhamed’de vardı. Onunla ilgili,söylencelerde anlatılan ve ağıta konu olan hikaye şudur : 

Muhamed kendi çevresinde tanınan,sevilip sayılan ve girdiği cemiyette sözünü geçiren hatırı görülür bir genç adamdı. Genç adam annesi kızkardeşi ve eşi ile birlikte yaşardı. Muhamed’in sefere çıktığı ve köyde olmadığı bir gün karısı ile kızkardeşi su getirmek için birlikte köyün yakınındaki nehire giderler. 

Onların nehir kenarına gelmesi ile aynı anda karşıdan heybetli bir atlı belirir ve doğrudan atını nehire sürer. Genç kız karşıdan gelen kişinin ağabeyi olduğunu bilmeden “şu gelen atlı hiç yol aramadan doğrudan nehire girse ve bir çırpıda karşıya geçseve buraya gelse,onun kim olmasını isterdin” diyerek sordu geline. 

Gelin karşıdan gelen atlıya bakınca onu tanıdı, onun eşi olduğunu bildiği için de şöyle cevap verdi genç kıza “gelen kişi zaten yol falan aramadan doğrudan nehire girip karşıya geçecek;ben biliyorum onun yiğitliğini,onu eşim olarak isterim” dedi. Gelin, genç kızın kardeşini tanıdığını ve o yüzden kendisi ile şakalaştığını düşünüyordu. 

Muhamed tıpkı genç kadınların düşündüğü gibi hiç ikilemden atını nehire sürerek karşıya geçti ve onların da yanına gelmediği gibi eve de gitmeden başka tarafa yönelerek atını sürdü gitti. Gelin ve genç kız sularını doldurup eve döndüklerinde genç kız doğruca annesinin yanına koştu “gelinimiz karşıdan gelen atlı bir adam için eşim olmasını isterdim dedi” diyerek gelini şikayet etti. Muhamed bir gün sonra evine dönüğünde adet olduğu üzere doğruca annesine giderek önce onu görüp elini öptü,hatırını sordu. 

Annesi oğluna “bu gelini getirdiğimiz yere geri götür” diyerek oğluna şikayet etti.Muhamed annesinin bu sözü üzerine ne olduğunu bile sormadan eşini usulü ile babasının evine geri gönderdi. Aradan bir zaman geçmişti,XIatx oğlu Muhamed ve bir kaç arkadaşı birlikte dolaşırlarken bir akşamüstü geri gönderdiği eşinin yaşadığı köye yakın bir yerde kamp kurmuşlar ve iki arkadaşlarını akşam için yiyecek bir şeyler aramak üzere köy göndermişlerdi. 

Köyde evleri gezerek yiyecek bir şeyler temin etmeye çalışan Muhamed’in iki arkadaşı tesadüfen onun boşadığı genç gelinin yaşadığı eve gelmişlerdi. Genç gelin kapıda birilerinin olduğundan habersiz, başına gelen ve çok içerlediği olaya ağlayarak ağıt yakıyordu. 

Bunu duyan iki gençten birisi geri gelerek Muhamed’i de gizlice oraya götürüp gelinin ağlayarak söylediği bu ağıtı dinletmişler. Muhamedin gerçeği örendikten sonra gelini geri getirdiği rivayet edilir. Bu ağıt Adige halklarının hepsinde bilinip söylenir.

Bu ağıtı ilk kez Psıguensuw köyünden ağabeyim Kardenguşe Mişa’dan dinledim. 

Kardenguşe Zramuk. Çev:E.YILDIZ

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.

Hakkımızda

ÇerkesyaCerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.

Çok Okunanlar

Çerkesler Türk mü?

Çerkesler Türk mü?

Ara 02, 2018 Rate: 0.00

Kafkasya Neresidir?

Kafkasya Neresidir?

Ara 10, 2018 Rate: 0.00

Kabardey Aile Armaları

Oca 25, 2019 Rate: 0.00

Son Twetler

RT @Cerkesya: Abhazya Ulusal Bayrak Günü Kutlu Olsun. #Abhazya #Bayrak #Abkhazia https://t.co/FlUYIdyuRv
Kars’ta Çerkes Mezarlığı https://t.co/huSx2CBZAv
RT @Cerkesya: Unutmadık, unutmayacağız #MedetÖnlü #22Mayıs2013 https://t.co/qGd7zsOuIV
https://t.co/c8y7vrGLmm #may21in21languages #21dilde21mayıs
Follow Çerkesya on Twitter

Post Gallery

Çerkes Parası ve Kaffed'in Kozmik Aklı

Çerkeslerin Mitolojik Kahramanı Nart Sosruko Mobil Oyun Oluyor

Eski Kafkas halkları, Amerikan yerlileri ve Sibirya halklarıyla akrabaymış

Belgesel Film Gösterimi-Çerkes Atının Öyküsü Şağdi

Hayriye Melek Hunç Anısına Kitap Günleri

Adıgey Halkı Anadilde Eğitim İstedi

Sarıkamış’tan Bir Şehit Öyküsü

Efsanevi Kabardey Atları Dörtnala Geri Dönüyor

Çerkes Kültürüne Son Bir Yaşam Alanı