Yazarlar

Öldürülen bir sufi bozulan bir ittifak

Öldürülen bir sufi bozulan bir ittifak

  Fehim Taştekin

Öldürülen bir sufi bozulan bir ittifakRusya’nın Kafkasya’nın çözüleceği korkusuyla Suriye’de dış müdahaleyle rejim değişikliğe direndiği ortak bir kanaat. Bu doğru ama Kafkasya kendi savaşını tarihsel nedenlerle veriyor, yüzü ne Arap Baharı’na dönük ne başka baharlara. Kafkasya tarihi süreçte 3 kırılma yaşadı: 1500’lerden 1864’e kadar onlarca savaşın ardından Rus işgali; SSCB çatısı altında özerk yapıların doğuşu; 1990 sonrası yeniden bağımsızlık kavgası.

 

Çeçenya’daki son savaş, bölgeye ‘şiddetli’ bir miras bıraktı: Kafkasya Emirliği. Bu hareketin hedefi şeriat devletiyle Kafkasya’yı özgürleştirmek. Ne var ki düşmanın şiddet politikasını içselleştirdiği için savaşla beslenen polis-asker-istihbarat bileşkesi ‘siloviki’nin ekmeğine yağ sürmekten başka bir sonuç üretmiyor. Canlı bombalarla suikast, hareketin önemli mücadele enstrümanına dönüştü. Son 2 haftada 2 sarsıcı gelişme Kafkasya’nın içine saplandığı kısırdöngüyü sergilemesi açısından önemli. Dağıstan’da sufi şeyh Said Efendi Çirkeyski (Atsayev) 28 Ağustos’ta suikasta kurban gitti. Kavkazki Uzel’e göre intihar eylemcisi 30 yaşındaki Alla Saprikin (Aminat Kurbanov) idi. Din değiştirmiş bir Rus kadını. Eski bir tiyatrocu, dansçı. Nisandan beri potansiyel bombacı diye aranıyordu. Evlendiği 4 militandan üçü eylem ya da çatışmada öldü, bir diğeri sivil hayata uyum programına girip tecilli hapisle kurtuldu ve örgüte dönmedi. Aminat din değiştirmek istediğini belirterek şeyhe ulaşıp bombayı patlatmış. Şeyh ile birlikte eşi ve 5 ziyaretçi de öldü.

 

100 binlik sufi milis!

Kafkasya Emirliği’nin dini liderleri hedef almasının nedeni devletle barışık olmaları. 19. yüzyılda işgalcilere karşı direnişin katalizörü olan sufizm bugünün Rusyası’nda ‘direniş’i besleyen selefi ve vahhabizme karşı panzehir işlevi görüyor. Haliyle sufizm Vladimir Putin’in alkışladığı bir akım. Çirkeyski birçok dengeyi değiştirecek kadar etkili bir sufiydi. Güvenlik güçleri arasında müridi çok. Putin’in esaslı müttefikiydi. Haliyle Kremlin için de büyük kayıp. Suikast Selefiler ile Sufiler arasında fikri çatışmaları gidermek için komisyon kurulmasının ardından geldi. Selefi grup Ehli Sünnet, Kafkasya Emirliği’nin öfkesini çekme pahasına saldırıyı kınayarak birliktelikten yana açık tavır aldı almasına da suikastın diyalog sürecini nasıl etkileyeceği meçhul. Bölgede her selefiyi direniş saflarına kolayca devşirilecek potansiyel ‘terörist’ gibi görme eğilimi çok güçlü. Bu önyargının güçleneceği, silovikinin Selefilere karşı hiç de eksik olmayan baskılarının daha fütursuz hale geleceği muhakkak. Böylesi zehirli ortamda bir de Dağıstan Başkanı Magomedsalam Magomedov’dan halk içinde ‘nefsi müdafaa’ birlikleri oluşturma kararı çıktı. Ki Magomedov direnişçileri sivil hayata güzellikle kazandırmaktan yana olduğu için silovikinin hazzetmediği bir liderdi. Milis güç planı çatışmanın sivilleşmesi açısından çok tehlikeli bir yönelim. Ortam kavgaya çok müsait. Kommersant’a göre Çirkeyski’nin 100 bin müridi intikam için eline silah almaya hazır. Çeçenya’da Çeçen’i Çeçen’le pasifize eden Putin de pekâlâ silovikinin bastıramadığı direnişçileri yok etmek için böyle bir milisleşmeye ses çıkarmayabilir. Nitekim 1999’da Dağıstan’a giren Şamil Basayev’in adamlarına karşı halk silahlandırılmıştı.

 

Gürcistan’la çatışma

Kafkasya Emirliği’nin karıştığı bir başka enteresan gelişme Gürcistan’da yaşandı. Gürcü tarafına göre, Dağıstan sınırından geçen silahlı bir grup 28 Ağustos’ta Lopota Vadisi’nde önce 5 sivili rehin aldı, ardından pazarlıkla bunları sınır koruma yetkilisiyle takas etti. 29 Ağustos’ta müzakereler sırasında 11 silahlı kişi tuzağa düşürülüp öldürüldü. Gürcü lider Mihail (Mişa) Sakaaşvili’ye göre bu, Kafkasya’daki istikrarsızlığı Gürcistan’a pompalamak isteyen Putin’in tezgâhıydı. Bu teoriyi reddedenler “Mişa neden saldırganları yakalayıp komployu ifşa etmek varken hepsini öldürttü” diye soruyor. Muhaliflere göre Mişa ekimdeki seçim öncesi kendisini kahraman yapmak için böyle bir oyuna kalkıştı. Direnişçiler de Gürcistan’da operasyona kalkışmadıklarını ve kimseyi rehin almadıklarını belirtip intikam yemini etti. Bu olayın önemi şu: Tiflis el altından Rusya’nın başını ağrıtan unsurlara, Çeçenlerin akrabaları olan Kistinlerin yaşadığı Pankisi Vadisi’ne lojistik amaçlarla girmelerine göz yumuyordu. Silahlı kişilerin bölgede varlığı hep sıradışıydı. Şimdi ortak düşmana karşı bu ittifak bozuldu. Ve Gürcüler şiddetin kendilerine yönelmesinden korkuyor. Ölen 11 kişiden ikisi Gürcistanlı Kistin, üçü Kistinlere akraba. Üstelik “Stalin’in Gürcistan’a verdiği Pankisi’yi iade edin” diyen çağrılar internette dolaşmaya başladı. Al sana başka bir başağrısı! Kafkasya’nın denklemleri karmaşıktır; Lopota ve Çirkeyski olayıyla bu denklemlerin nasıl evrileceğini kimse kestiremez.

Fehim Taştekin

Kaynak: radikal.com


Yorum yapın

Cerkesya.Org

Cerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.