Çerkes Köyleri

Akbaba Köyü-Afyon/Sultandağı

Akbaba Köyünün Tarihi: Akbaba köyünde yaşayanlar kuzey kafkasyada Kuban Nehri ile Kafkas Dağları arasında bugünkü Maykop şehrinin güneyinde Şehuraç bölgesinde yaşamaktayken 1864 yılından sonra

büyük çerkes sürgünüyle deniz yolu ile Antalya'da yeleme köyü taraflarında şarampol adlı bölgeye yerleştirilmişlerdir(1888-1890).

Buraya Şehuraç bölgesinden Vınerıqo Hable'den gelindiği söyleniyor ancak kesin bir bilgi yoktur. Köylülerimizin ilk yerleşim yeri burasıdır. Birkaç yıl burada yaşadıktan sonra sıcaklardan ve çeşitli hastalıklardan dolayı günde 2-3 kişinin ölmesiyle bu bölgede göçe zorlamıştır.

Bu bölgedeki çerkeslerin yarısı Konya bölgesine, diğer yarısı ise torosların biraz daha yüksek kesimlerine çıkıp bugünkü Korkuteli ilçesine bağlı Yeleme Köyünü kurmuşlardır. Konyaya göçenler ise Konyanın değişik bölgelerinde 6 köy kurmuştur bunlar; Akbaba, Sebiller, Gaziler, Mahmudiye, Eşme ve Çürüksu köyleridir. Akbaba köyünü kuranlar sultandağlarında bugünkü eskiköy olarak bilinen vadiye yerleşip Akbaba köyünü 1891 tarihinde kurmuşlardır.

Köyün isminin ''AKBABA'' olmasının iki rivayeti vardır. Birincisi; köyün kurulduğu yıllarda genelde yaşlı ve ak sakallı olan dedelerimiz için civar köyler 'akbaba' demiştir. Diğer rivayet ise köy kurulduğunda genelde erkeklerin beyaz çerkeska (tsey) giydiğinden (osmanlı döneminde ''aba'' deniliyor) ak-aba'dan 'akbaba' olarak kalmıştır. 

Köylülerimiz bu vadide 1954 yılında dağdan kayaların evlerin üzerine düşmesi sonucu devlet tarafından bu bölge tehlikeli kabul edilmiş ve devlet gerekli yardımları yaparak bu yıldan sonra şu andaki yerine yerleşmiştir.Köyümüz şu anda 50 hane olup köyde yaşayan nüfus 200 dür. Köyümüz ABZAKH köyü olup köyde yaşayan sülaleler; Şewcen, Çetaw, Ğonejko, Apiş, Şaguj, Ğış, Kusij (şapsığ), Huşt (şapsığ)'dur. Köyün büyük çoğunluğu Şewcen sülalesindendir.

Akbaba köyü ilk önceleri Afyon Bolvadin ilçesine bağlı bir köy olup daha sonra ilçe olan Sultandağı ilçesine bağlanmıştır. Genel olarak Konya'ya bağlı çerkes köyleriyle iletişim halindedir.Köyümüzden dışarıda yaşayanlar köy ile bağlantılarını kesmemiş olup genelde Konya ve Akşehir'de ikamet etmektedirler. Köyümüz Afyon'a 75 km,Konya'ya 150 km.dir. Afyon-Konya il sınırındadır ve iç anadolu ve ege bölesini ayıran köydür. En yakın yerleşim yeri Konya Akşehir ilçesidir. Köyümüzün muhtarı Rafet Şimşek'tir.

Akbaba Köyündeki Sülaleler: ŞEWCEN, ÇETAW, APİŞ, ŞAGUJ, ĞONEJKO, ĞIŞ, KUSİJ (şapsığ), HUŞT(şapsığ)

Bu köy Adığey'de ŞEWCEN HABLE; yaşayanların büyük çoğunluğu şewcen ve kuzeykafkasyanın içinde diğer boylardan insanların yaşamadığı tek ve en büyük abzeh köyü,daha doğrusu ilçesi.eski adı HAKURİNE HABLE,yeni adı ŞEWCEN HABLE. 1864 büyük çerkes sürgününden sonra kurulan bir köy. Bizlerde şu anda o köyde yaşayabilirdik anavatanımızdan sürülmesiydik.Şimdilik sadece özlemiyle yetiniyoruz.İşte yukarıda fotoğrafta gördüğümüz köyde yaşayanların hepsi akrabam... Bende Türkiyede yaşayan tüm şewcenlerle tanışmayı amaçlamıştım ve Türkiyede yaşayan şewcen akrabalarımın neredeyse hepsini buldum ve hala hepsiyle irtibat halindeyim. Türkiyede yaşayan şewcenler kendi köyüm Akbaba olmak üzere; Afyon İhsaniye ilçesi Sarıcaova Köyü'nde, Bursa Karacabey İlçesi Hayırlar Köyü'nde, Bursa M.Kemalpaşa Güvem Köyü'nde,Balıkesir Gönen İlçesi Üçpınar Köyü'nde, Balıkesir Susurluk İlçesi Aziziye Köy'nde, Çanakkale Biga İlçesinde, Hatay Reyhanlı İlçesinde, Tokat Erbaa İveröünü Köyü ve Meydanözü (meydandüzü) Köyü'nde Manisa Salihli ilçesi Süleymaniye (tekkeşan) Köyü'de Kahramanmaraş Afşin ilçesi Yazıköy'de ve Düzce'de yaşamaktadırlar. 

Ancak Yalova FEVZİYE, ÇAVUŞ ve TEVFİKİYE Köyleri ve Sakarya MAKSUDİYE köyü'nde yaşayan şewcenlerde köylerini terketmiş ve kendilerinin nerde olduğu konusunda bir bilgi yoktur. Birde başka bir konuya yönelmek istiyorum.Şewcen sülalesi her adığe boyunda görülebilen bir sülaledir.Örneğin biz abzehlerde ŞEWCEN (şeucen de denilebiliyor), Bjeduğlarda ŞEUCEN, Şapsığlarda ŞEWGEN(ŞÖWGEN), Kaberdeylerde ise ŞOGEN, (ŞOWCEN) olarak geçiyor. Ben şewcen sülesinin diğer boylarda şive farkıyla değişiklik yaptığını ve anlamlarının aynı olduğunu ancak FARKLI sülaleler olduğuna inanıyorum. Türkiyede bulduğum şewcen akrabalar hepsi ABZEH olup kendileriyle kan bağım vardır, diğer boylardaki şewcenlerle ise hiç bir kan bağı yoktur.

Akbaba Köyünün Web Sayfası

 


Yorum yapın

Cerkesya.Org

Cerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.