Kitap

Abhaz Tarihi

Abhaz TarihiGüney Kafkasya'nın batısında, dağlarla deniz arasında uzanan, dört mevsimi bağrında barındıran, kıyılarında subtropikal bitki örtüsü, dağlarında bembeyaz karlar bulunan, Tanrı armağanı, masal diyarı "cennet" diye anılan bir ülkedir Abhazya. Bir zamanlar altın topuklu "Khi Şargutsa Sataney Guaşa" yaşamış, bu cennetin ırmaklarında, 99 yiğit doğurmuş "Nart" adında. Sonra Abhaz Prometheus'u "Abrıtskil" çıkmış, Abhazya ve Abhazlar'ı korumak adına. Fazla insancıl ve özgür olmanın bedelini bir mağarada zincire vurularak ödemiş, ama Abrıtskil ölmemiş.

 

Altın diyarı anlamında hep "Kol-khi-da" demişler buralara. Bunu duyan Argonotlar yelken açmış "Altın Post"u aramaya. Arkasından; altın kalpli "Rı-khi-Zushan" çıkagelmiş Kenan'dan. İsa'nın 12 havarisinden biri olan, Kenanlı Aziz Simon ölünceye dek, buradan yürütmüş misyonunu. Ölünce de, "Burada gömülmesi gerek." demişler. Abhazya'da her güzel ve kutsal şey "altın" sözcüğü ile tanımlanır; Khi-jülara, Khirçüaçüa, Khi-rdzı, Khi-bla gibi.

 

Altın soylu Marşanlar'ın atası "Khi-Rips" ve çocukları "Khi-Mukuarasa", "Khi-Şabat", "Khi-Marasa" da bu kutsal ünvarı alır. Derken hemen öğrenirler, İpek Yolu'nun buradan geçtiğini. Roma ve Bizans ticari koloniler kurar kıyılara. Venedik ve Ceneviz korsanlarını salar limanlara. İnsan ticareti başlar yayılmaya.

 

Arap, Acem Moğol, Rus ve Osmanlı, sonunda da Gürcü; savaş alanı yapar bu yemyeşil ormanı. Oysa bir zamanlar; Hazar Hakanı'nın damadı, Gürcü Kralları'nın dayısı, bir Bizans İmparatoru'nun bacanağı, öbürünün teyze çocuğu, birçok komşu kralın dünürüdür Abhaz Kralları. Sonra da, Osmanlı padişahlarının anaları olmuş kızları. Ama fayda etmemiş Abhazlar'ın bu dostluk ve akrabalıkları.

 

Mısır'da Memlük, Osmanlı'da Vezir, sürgünde rezil olmuş. Çarın generali, kralın naibi, Lenin'in dostu, Stalin'in düşmanı, Şevarnadze'nin "ayrılıkçı" diyerek savaştığı, şimdi de Agit'in "Barıştıracağım!" diye uğraştığı bir ülke olmuş Abhazya.
(Arka Kapak)

 

Yazarı: Doç. Dr. Valeri Beygua
Çeviren: Papapha Mahinur Tuna
Yayınevi: As Yayınevi
Yayın Yeri: İstanbul
Yayın Yılı: 2000
Dili: Türkçe


 388,    21  Mar  2014 ,   Kitap

Yorum yapın

Cerkesya.Org

Cerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.